Adwokat – Niemcy – Blog

Archiv für die Kategorie „Allgemeines“

Inaczej należałoby spytać, czy przy zatrudnianiu obcokrajowców, pracodawca niemiecki ma obowiązek przetłumaczenia umowy o pracę na język pracownika.

Szczególne znaczenie przywiązuje się do zasady, że pracodawca niemiecki ma pewne obowiązki związane z wyjaśnieniem umowy (jasnym jej przedstawieniem), czy też pewnej opieki w tym zakresie wobec pracownika. W przypadku zatrudniania obcokrajowców ma to szczególne znaczenie, właśnie ze względu na znajomość języka niemieckiego przez pracowników (nie jest tajemnicą, że mało powszechna jest znajomość zwłaszcza prawniczego słownictwa).

Pracownik obcokrajowiec (np. Polak) powinien więc zrozumieć co najmniej te najważniejsze punkty umowy o pracę. Z czysto prawnego punktu widzenia obowiązek wyjaśnienia pracownikowi warunków, na jakich miałaby być podejmowana praca, nie dotyczy obowiązku przetłumaczenia umowy o pracę w Niemczech, np. na język polski – prawo nie przewiduje takiego obowiązku.

Polak, który podpisał umowę, ale nie zrozumiał choćby jednego zdania zawartego w umowie, i tak będzie związany jej postanowieniami w całości, o ile tylko wiedział, że to, co podpisywał było umową o pracę. Innymi słowy: umowa wiąże w całości i nie można próbować bronić się przed skutkami jej podpisania powołując się na niezbyt dobrą znajomość niemieckiego.

Zasada wydaje się jasna. W prawie niemieckim przewiduje się od niej jednak pewne wyjątki.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Do praw i obowiązków likwidatorów zalicza się m.in. konieczność zakończenia bieżących spraw, roszczeń, spieniężenie pozostałego majątku oraz zaspokojenie wierzycieli. W celu zakończenia toczących się spraw mogą oni dokonywać nowych czynności prawnych. W zakresie swojej działalności likwidatorzy reprezentują spółkę sądowo oraz pozasądowo.

Jeśli likwidacji dokonuje więcej niż jeden likwidator oraz o ile nie ustalono inaczej, do dokonywania czynności związanych z likwidacją wymagane jest ich współdziałanie.

Niemiecki HGB za nieważne uważa ograniczenie zakresu uprawnień likwidatorów względem osób trzecich.

Likwidatorzy niemieccy muszą przygotować wymagany bilans- jeden na początku, a drugi po zakończeniu likwidacji.

Po uregulowaniu długów spółki może pozostać pewien majątek spółki. W takiej sytuacji likwidatorzy obowiązani są rozdzielić go między wspólników proporcjonalnie do posiadanych udziałów w kapitale (już po bilansie końcowych).

Pieniądze, które pozostały po uregulowaniu długów rozdziela się między wspólników. Zatrzymuje się jednak odpowiednią ich część, jeśli istnieją jeszcze niewymagalne zobowiązania, czy też takie, co do których istnieje spór. Zatrzymuje się je również w przypadku w celi zabezpieczenia prawidłowego rozliczenia między wspólnikami.

Jeśli między wspólnikami istnieje spór co do podziału majątku spółki, likwidatorzy odkładają ten podział aż do zakończenia sporu.

Po zakończeniu likwidacji melduje się wygaśnięcie firmy w rejestrze (Handelsregister), a książki czy inne dokumenty przekazuje się jednemu ze wspólników lub osobie trzeciej. Wspólnicy oraz ich spadkobiercy mają prawo do wglądu i używania  tych ksiąg i dokumentów.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Likwidacja spółki jawnej – cz.1., Spółka jawna w Niemczech,  Spółka jawna – cz. 2., Spółka cywilna w Niemczech – cz. 1, Spółka cywilna w Niemczech – Gesellschaft bürgerlichen Rechts – cz. 2, Spółka cywilna w Niemczech – Gesellschaft bürgerlichen Rechts – cz. 3, Rękojmia (poręczenie) – Bürgschaft – cz. 2.,Niemieckie prawo umów, Egzekucja z wierzytelności, Wymagania formalne umów – Formerfordernisse, Proces cywilny w Niemczech,Kontrola klauzul umowy w prawie niemieckim, Zdolność do czynności prawnych, Ogólne warunki umów,Prawo pierwokupu – Vorkaufsrecht.

Minimalna długość urlopu w Niemczech, określona w ustawie Bundesurlaubgesetz, wynosi 24 dni pracy. Strony (pracodawca i pracownik) mogą oczywiście umówić się co do dłuższego urlopu, np. w umowie o pracę. Dłuższy urlop może przysługiwać również z charakteru pracy.

W prawie niemieckim rozróżnia się tzw. Arbeitstage oraz Werktage. Różnica między nimi polega na tym, że w tygodniu jest tylko 5 Arbeitstage, a 6 Werktage (włącznie z sobotą).

W niektórych umowach zbiorowych (Tarifvertrag), np. BRTV-Bau istnieją regulacje, zgodnie z którymi roszczenia przysługują pracownikom tylko w określonym czasie. Po jego bezskutecznym upływie roszczenia przepadają. Z roszczeniem o urlop (Urlaubanspruch) jest jednak co do zasady inaczej.

Wiele osób może sobie zadawać pytanie, czy możliwe jest zrezygnowanie z roszczenia o urlop. Nie jest to łatwa kwestia, ponieważ co do zasady urlop się przyznaje. W przypadku ugody przed sądem próbuje się to obejść w ten sposób, że twierdzi się, że urlop został przyznany w naturze.

Jeśli tylko pracownik jest chory w czasie trwania urlopu, bieg urlopu ulega zawieszeniu. Pracownik musi jednak pracodawcy udowodnić swoją chorobę.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej: Okres próbny – cz. 1., Odmowa pracy wieczorem podstawą zwolnienia?, Wynagrodzenie za pracę (Arbeitsentgelt / Vergütung) cz.1, Niemieckie prawo pracy, Niemieckie prawo pracy – zagadnienia, wstępne.

Po zakończeniu trwania stosunku wynikającego z umowy między przedstawicielem handlowym a przedsiębiorcą może dojść do takiej sytuacji, w której były przedstawiciel handlowy mógłby konkurować z przedsiębiorcą. Niemiecki kodeks handlowy (HGB) odnosi się i do tej kwestii.

Ustalenie, które ogranicza działalność byłego przedstawiciela handlowego po zakończeniu stosunku umownego, wymaga formy pisemnej oraz doręczenia przedstawicielowi  jednego z podpisanych przez przedsiębiorcę egzemplarzy. Ustalenie takie może trwać maksymalnie 2 lata od zakończenia stosunku umownego między stronami i może dotyczyć tylko określonego kręgu klientów lub okręgu, w którym działał przedstawiciel. Przedsiębiorca jest jednak obowiązany do zapłaty przedstawicielowi odpowiedniego odszkodowania za okres trwania ograniczenia działalności.

Przedsiębiorca, do końca trwania umowy, może pisemnie zrezygnować z ograniczenia konkurencji (Wettbewerbsbeschränkung).

Jeśli przedstawiciel wypowiada część umowy z ważnego powodu dotyczącego drugiej strony, w przeciągu miesiąca od tego wypowiedzenia może on pisemnie odstąpić od ustalenia o konkurecji.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej: Przedstawiciel handlowy wg HGB, Prowizja przedstawiciela handlowego, Przedstawiciel handlowy – wypowiedzenie umowy.

Przedstawiciel handlowy ma roszczenie o prowizję za wszystkie czynności dokonane w związku ze stosunkiem powstałym w wyniku umowy. Ustawa przewiduje jednak sytuacje, w których prowizja ta będzie jednak przysługiwać wyłączonemu przedstawicielowi.

Jeśli przedstawicielowi handlowemu przysługiwał jakiś okręg lub jakiś określony krąg klientów, ma on również roszczenie o prowizję za czynności, które bez jego współudziału z osobami tego okręgu, w czasie trwania umowy, nie mogłyby zostać dokonane. HGB przewiduje jednak wyjątki od tej zasady.

Przedstawiciel handlowy może również mieć roszczenie o prowizję za czynność mającą miejsce nawet po zakończeniu trwania stosunku między nim a przedsiębiorcą, np. jeśli w znacznym stopniu doprowadził do czynności, która miała miejsce w określonym terminie po wygaśnięciu stosunku z umowy.

Zgodnie z niemieckim kodeksem handlowym, oprócz roszczenia o prowizję za dokonane czynności przedstawicielowi handlowemu przysługuje również prowizja od inkasa.

HGB określa również termin płatności prowizji. Roszczenie o prowizję przysługuje jak tylko i o ile przedsiębiorca dokonał czynności. Odmienne postanowienie stron jest tu dopuszczalne, jednakże wraz z dokonaniem czynności przez przedsiębiorcę, przedstawiciel nabywa roszczenie o odpowiednią zaliczkę, której termin płatności przypada najpóźniej na ostatni dzień następnego miesiąca.

Jeśli osoba trzecia nie świadczy, roszczenie o prowizję odpada, a częściowo już spełnione świadczenia podlegają zwrotowi.

Jeśli strony nie postanowią inaczej, obowiązuje ustawowa wysokość prowizji. Oblicza się ją na podstawie wysokości świadczenia, które spełnia osoba trzecia lub przedsiębiorca. Nie odciąga się tu upustów za płatność gotówką. Problematykę wysokości prowizji szerzej porusza §87b HGB.

Przedstawiciel handlowy ma roszczenie o miesięczne rozliczanie prowizji. Okres rozliczeniowy może być jednak maksymalnie rozszerzony do 3 miesięcy. Rozliczenie następuje co do zasady bezzwłocznie, najpóźniej na koniec następnego miesiąca.

Ze względu na rozlicznie przedstawiciel handlowy może domagać się wyciągu z ksiąg rachunkowych, a także wiadomości o wszelkich okolicznościach, które są istotne dla roszczenia o prowizję, terminu jej płatności i jej obliczania.

Te prawa przedstawiciela nie mogą być przez strony wyłączone umownie.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Jeśli pracownik był chory, musi dowieźć pracodawcy, że nie był zdolny do pracy. W Polsce jak i w Niemczech robi się to w podobny sposób – należy przedstawić zaświadczenie lekarskie.

Zdarza się jednak, że pracodawcy nie wierzą pracownikom, że ci nie byli zdolni do pracy. Warto podkreślić, że pracodawcy próbują czasem kwestionować nawet i zaświadczenia lekarskie. Co jeśli takie zaświadczenie lekarskie pochodzi od lekarza z zagranicy? Nietrudno wyobrazić sobie taką sytuację: Polak, zatrudniony w Niemczech, jest chory i przedstawia swojemu niemieckiemu pracodawcy zaświadczenie od polskiego lekarza. Czy będzie ono uznane?

Niemiecki sąd (BAG) stwierdził , że tak – wartość dowodowa zaświadczenia lekarskiego z każdego innego państwa unijnego jest taka sama jak zaświadczenia wystawionego przez niemieckiego lekarza.

Tę samą wartość może również posiadać zaświadczenie wystawione przez lekarza spoza państwa członkowskiego. Musi ono jednak wyraźnie stwierdzać niezdolność do pracy. Ważne jest więc przy tym, by rozróżnić chorobę i niezdolność do pracy. Takie zaświadczenie musiałoby stwierdzać oba te stany. Warto o tym pamiętać, jeśli przypadek sprawiłby, że ktoś rozchorowałby się w czasie urlopu w jakimś egzotycznym kraju i nie mógłby zgodnie z pierwotnym planem wrócić do pracy.

W takim przypadku pracodawca ma jednak prawo do sprawdzenia stanu zdrowia pracownika. Jak? Poprzez zaufanego lekarza. Pracownik jest wtedy obowiązany do podania adresu poza państwem Unii Europejskiej, pod którym aktualnie przebywa. Jeśli pracodawca we właściwym czasie nie domaga się skorzystania ze swego prawa, nie może on później kwestionować niezdolności do pracy swojego pracownika.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej: Odmowa pracy wieczorem?, Wynagrodzenie za pracę (Arbeitsentgelt / Vergütung) cz.1, Niemieckie prawo pracy, Niemieckie prawo pracy – zagadnienia, wstępne.

Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki jest również określona przez niemiecki HGB. Każdy wspólnik odpowiada bezpośrednio, bez ograniczeń, solidarnie, z prawem regresu wobec pozostałych dłużników. Wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki nawet wtedy, gdy od niej odstąpił, ale tylko za te podjęte do tego czasu i tylko przez 5 lat. Warto zauważyć, że nowy wspólnik, który dopiero dołącza do spółki, od samego początku od powiada za zobowiązania już istniejące.

Odpowiedzialność bezpośrednia polega na tym, że wierzyciel może mieć roszczenie bezpośrednio wobec każdego dłużnika (może sobie wybrać względem którego).

Odpowiedzialność bez ograniczeń (osobista) to taka, gdy dłużnik odpowiada całym swym majątkiem w pełnej jego wartości. Dotyczy to zarówno majątku dłużnika, który ten miał w czasie powstania zobowiązania, jak i przyszłego.

Ustawa wymienia też pewien katalog obowiązków spółki jawnej:

- Wspólnicy muszą wnieść do niej odpowiedniej wysokości wkład własny, który może mieć postać pieniężną, ale też niepieniężną (np. nieruchomość, patenty). Wkład ten wchodzi w skład majątku spółki i staje się majątkiem wspólnym wspólników.

- Zasadniczo każdy wspólnik jest uprawniony, ale i zobowiązany do zarządzania spółką. Jeśli nie postanowi się inaczej, obowiązuje zasada, zgodnie z którą każdy wspólnik może bez współdziałania z innymi wspólnikami podejmować działania dot. zwyczajnych czynności funkcjonowania spółki (np. kupowania czy sprzedawania towarów, zatrudniania i zwalniania pracowników). W przypadku innych czynności wymagana byłaby zgoda wszystkich wspólników. Każdy wspólnik ma jednak prawo do niewyrażenia zgody nawet na czynność zwykłego zarządu spółką. Wtedy czynność nie dochodzi do skutku.

- Wspólnicy odpowiednio dzielą straty między sobą (wg wartości wniesionych wkładów). Każdy wspólnik ma też raz rocznie (niezależnie od zysku albo straty spółki) możliwość wypłaty 4% wniesionych przez siebie udziałów.

- Wspólnicy muszą sobie ufać i nie mogą ze sobą konkurować (Wettbewerbsverbot)- ich współpraca jest przecież niezbędna dla funkcjonowania niemieckiej spółki jawnej.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej: Spółka jawna – cz. 1., Spółka cywilna w Niemczech – cz. 1, Spółka cywilna w Niemczech – Gesellschaft bürgerlichen Rechts – cz. 2, Spółka cywilna w Niemczech – Gesellschaft bürgerlichen Rechts – cz. 3, Rękojmia (poręczenie) – Bürgschaft – cz. 2.,Niemieckie prawo umów, Egzekucja z wierzytelności, Wymagania formalne umów – Formerfordernisse, Proces cywilny w Niemczech,Kontrola klauzul umowy w prawie niemieckim, Zdolność do czynności prawnych, Ogólne warunki umów,Prawo pierwokupu – Vorkaufsrecht.

Prawo transportowe, za racji swego charakteru, który nijako wymusza współpracę międzynarodową, jest w dużym stopniu uregulowane w różnego rodzaju konwencjach. (Za przykład zupełnie przeciwnego zjawiska mogłaby służyć tematyka prawa własności intelektualnej). Znaczne ujednolicenie na arenie międzynarodowej prawa transportu międzynarodowego sprawiło, że zmalała potrzeba sięgania do krajowych systemów prawnych.

W zakresie transportu drogowego najważniejsze dla jego uregulowania były m.in.: Konwencja genewska o umowie międzynarodowego przewozu drogowego (CMR) z roku 1956 oraz Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) z 1957 r.. Normy tych aktów prawnych mają najczęściej charakter norm merytorycznych, ale w pewnej części i tak zawierają normy kolizyjne.

(Normy kolizyjne prawa prywatnego międzynarodowego regulują problematykę właściwości systemu prawnego w określonej sytuacji. Pozwalają one odpowiedzieć na pytanie, np. jakie prawo (polskie czy niemieckie) miałoby zastosowanie, jeśli Polak chciałby kupić od innego Polaka samochód w Niemczech. Normy kolizyjne mają więc zupełnie inne zadanie niż normy merytoryczne, które regulują stosunki życiowe.)

Warto wspomnieć, że prawo prywatne międzynarodowe przewiduje (o ile w treści umowy strony umowy nie regulują inaczej wyboru prawa), że umowa przewozu podlega prawu kraju, w którym (w chwili zawarcia umowy) siedzibę lub miejsce zamieszkania ma przewoźnik. Jeśli jednak umowa ta została dotyczy przedsiębiorstwa należy stosować prawo państwa, w którym znajduje się siedziba przedsiębiorstwa.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Prawo transportowe w Niemczech, Niemieckie prawo transportowe, CMR – obowiązywanie, wprowadzenie, CMR – odpowiedzialność przewoźnika, Umowa spedycji w prawie niemieckim, Inkaso w przypadku zlecenia transportu w Niemczech.

Opracowane na podstawie: M. Pazdan, Prawo prywatne międzynarodowe, Warszawa 2005.

Poręczyciel ma prawo do odmowy zaspokojenia wierzyciela tak długo, jak dłużnikowi głównemu (Hauptschuldner) ( w tym poście będzie on po prostu „dłużnikiem”) przysługuje prawo do zaskarżenia czynności prawnej leżącej u podstaw zobowiązania.  To samo uprawnienie przysługuje poręczycielowi w sytuacji, gdy wierzyciel może się zaspokoić z potrącenia w stosunku do dłużnika.

Poręczyciel może również odmówić zaspokojenia wierzyciela, jeśli ten nie spróbował przeprowadzenia wobec dłużnika postępowania egzekucyjnego.

Jeśli poręczenie dotyczy świadczenia pieniężnego, to musi zostać przeprowadzone postępowanie egzekucyjne z ruchomości dłużnika w jego mieszkaniu oraz w siedzibie, gdzie prowadzi działalność gospodarczą (o ile taką prowadzi), a jeśli nie uda się stwierdzić miejsca tych dwóch (lub jeśli ich wcale nie ma), w miejscu pobytu dłużnika. Jak widać, przepisy prawa niemieckiego starają się chronić poręczyciela, jak długo to tylko będzie możliwe. Ważne jest, by mimo istnienia poręczenia, dłużnik nie próbował uniknięcia indywidualnej odpowiedzialności za swoje zobowiązania.

Jeśli wierzycielowi przysługuje prawo zastawu lub prawo prawo retencji (prawo zatrzymania cudzej rzeczy w wypadku roszczenia o zwrot nakładów lub na rzecz naprawienia szkody wyrządzonej przez daną osobę) ruchomości dłużnika, to musi on szukać zaspokojenia również z tej rzeczy.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Rękojmia (poręczenie) – Bürgschaft – cz.1., Niemieckie prawo umów, Egzekucja z wierzytelności, Wymagania formalne umów – Formerfordernisse,Proces cywilny w Niemczech, Kontrola klauzul umowy w prawie niemieckim, Zdolność do czynności prawnych, Ogólne warunki umów,Prawo pierwokupu – Vorkaufsrecht.

Prawo pierwokupu przyznaje osobie uprawnionej, w przypadku sprzedaży rzeczy osobie trzeciej, uprawnienie kształtujące, polegające na tym, że ma ona możliwość zawarcia umowy kupna z osobą sprzedającego, na tych samych warunkach, na jakich zawarta miała zostać umowa pomiędzy sprzedającym a osobą trzecią.

Ustawa niemiecka mówi, że osoba uprawniona do pierwokupu, może korzystać z prawa pierwokupu nawet wtedy, gdy umowa między sprzedającym a osobą trzecią (czyli nie uprawnionym) została zawarta. Skorzystanie z prawa pierwokupu następuje poprzez wydanie względem sprzedającego (zobowiązanego) oświadczenia woli, z którego musi wynikać chęć kupna przedmiotu. Takie oświadczenie woli uprawnionego nie wymaga jakiejś specjalnej formy, która mogłaby być przewidziana dla umowy (np. aktu notarialnego).

Wynikiem takiego oświadczenia woli, jak stanowi BGB, jest zawarcie ważnej umowy kupna między uprawnionym a zobowiązanym (sprzedającym). Innymi słowy, oświadczenie woli osoby uprawnionej do skorzystania z prawa pierwokupu powoduje, że „zablokowana” i ostatecznie nieważna staje się umowa między sprzedającym a osobą trzecią, a do sprzedaży dochodzi między sprzedawcą a uprawnionym do zawarcia umowy ze względu na skorzystanie z prawa pierwokupu.

Wszelkie ustalenia między sprzedającym a osobą trzecią, na podstawie których ważność umowy kupna zależałaby od nieskorzystania przez uprawnionego z prawa pierwokupu, są nieważne względem uprawnionego do pierwokupu.

Bardzo ciekawa sytuacja może zachodzić w przypadku, gdy osoba trzecia zobowiązała się do jakiegoś świadczenia ubocznego. Co do zasady osoba uprawniona do skorzystania z prawa pierwokupu musiałaby uiścić kwotę równej wartości świadczenia ubocznego. Jeśli jednak nie da się określić pieniężnej równowartości tego świadczenia, wyklucza się możliwość skorzystania z prawa pierwokupu. Zasada ta ma zastosowanie jednak tylko wtedy, gdy świadczenie uboczne jest niezbędnym warunkiem zwarcia umowy: „die Vereinbarung der Nebenleistung kommt jedoch nicht in Betracht, wenn der Vertrag mit dem Dritten auch ohne się geschlossen sein würde”.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Vorkaufsrecht – prawo pierwokupu wg prawa niemieckiego – cz.2., Umowa kupna według prawa niemieckiego