Adwokat – Niemcy – Blog

Archiv für die Kategorie „Arbeitsrecht – niemieckie prawo pracy“

cz.1.

.

Bereitschaftsdienst jest w prawie niemieckim rozumiany jako Arbeitszeit, czyli czas pracy w rozumieniu § 2 ust. 1. Arbeitszeitgesetz (ArbZG). Tak wynika z orzecznictwa.

Poprzez nieograniczone uznanie Bereitschaftsdienst jako czasu pracy prawodawca niemiecki (deutsche Gesetzgeber) przyjął wykładnię czasu pracy Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (EuGH).
Takie przyjęcie niesie za sobą następujące konsekwencje:

• maksymalny czas pracy ;
• fazy spoczynku (w zasadzie nie ma faz spoczynku w czasie Bereitschaftsdienst);
• wynagrodzenie (Bereitschaftsdienst jest płatny).

Pracodawca nie zawsze musi jednak opłacać Bereitschaftsdienst w takiej samej wysokości jak normalny czas pracy- w umowie o pracę albo w układzie zbiorowym pracy można wysokość wynagrodzenia uregulować inaczej – można ustalić również niższą stawkę za godzię

Od Bereitschaftsdienst należy odróżnić tzw. Rufbereitschaft. Rufbereitschaftma zazwyczaj miejsce wtedy, gdy pracownik poza normalnym czasem pracy przebywa we wskazanym przez pracownika miejscu, również będąc w gotowości do podjęcia pracy.  Często mają też miejsce umowy, że pracownik będzie dostępny telefonicznie.

Pracownik przy wyborze swojego miejsca pobytu jest ograniczony tylko o tyle, by w przypadku potrzeby mógł zagwarantować możliwość podjęcia pracy.

Rufbereitschaft nie może prowadzić do niedopuszczalnego ograniczania pracownika, stąd podane jest miejsce pobytu pracowika lub bardzo krótki czas na podjęcie pracy.  W takich przypadkach nie występowałby jednak „prawdziwy” Rufbereitschaft.

Rufbereitschaft nie jest czasem pracy. W przypadku wezwania zalicza się do czasu pracy czas rzeczywistego skorzystania z pracownika włącznie z ewentualnym czasem jego dotarcia na miejsce.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

W przypadku zawodów związanych z medycyną (lekarz, pielęgniarka), zawodu strażaka, ale i w wielu innych istnieje problem okresu gotowości do pracy. Pracownik nie jest w tym czasie w miejscu pracy, lecz w większości przypadków w domu. Nie może on swobodnie dysponować swoim „czasem wolnym”, lecz musi być w każdej chwili osiągalny i gotowy do pracy. W takim przypadku rodzi się pytanie: czy taki okres gotowości do pracy można w niemieckim prawie pracy zaliczyć do czasu pracy, a w związku z tym: czy za okres ten należy się pracownikowi wynagrodzenie?

Konieczne jest tu rozróżnienie dwóch pojęć: „prawdziwego” pogotowia (Bereitschaftsdienst) i tzw. gotowości na wezwanie (Rufbereitschaft).

W przeciwieństwie do normalnego czasu pracy, Bereitschaftsdienst ma miejsce wtedy, gdy pracownik na polecenie pracodawcy, poza zwyczajnym czasem pracy, przebywa w wyznaczonym przez pracodawcę miejscu, żeby w przypadku takiej potrzeby móc podjąć pracę. Pracownik może w czasie Bereitschaftsdienst dowolnie organizować swój czas i np. odpoczywać. Musi on jednak stale być w stanie móc niezwłocznie  podjąć się swoich obowiązków. Nie może też oddalać się od miejsca określonego dla Bereitschaftsdienst.

Jako podstawę umowną dla Bereitschaftsdienst uważa się przede wszystkim zbiorowe porozumienie pracy albo umowę o pracę.
.
cz.2.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

W prawie każdej umowie o pracę znajduje się regulacja, że okres próbny (Probezeit) obowiązuje przez pierwsze 6 miesięcy trwania stosunku pracy. Często w umowie o pracę znajduje się tylko postanowienie o okresie próbnym, bez dodatkowego określenia, że w czasie trwania tego okresu obie strony umowy (pracownik niemiecki i niemiecki pracodawca) są upoważnione do wypowiedzenia umowy z zachowaniem 2-tygodniowego terminu wypowiedzenia. Czy więc termin ten obowiązuje, jeśli strony nie wspomną o nim w umowie?

Jeśli w umowie pracownik i pracodawca tylko wspomnieli o okresie próbnym, bez określenia terminu wypowiedzenia, to krótszy, właśnie 2-tygodniowy termin wypowiedzenia i tak obowiązuje. Niemiecki Federalny Sąd Pracy (Bundesarbeitsgericht – BAG w orzeczeniu z 22.07.1997) wyszedł z założenia, że strony równocześnie z uzgodnieniem terminu próbnego zgadzają się na krótszy  termin wypowiedzenia.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

Postępowanie przed niemieckim sądem pracy, nawet w przypadku broniącego swoich praw (i słabszego z punktu widzenia prawa) pracownika, jest związane z obowiązkiem uiszczenia określonych kosztów sądowych. Osoba, której przysługuje roszczenie (np. Lohnklage czy Kündigugsschutzklage), jest o tym obowiązku pouczana przez prawnika (co musi być potwierdzić jej podpisem).

Obowiązek ponoszenia kosztów wynika z § 12 ust. 1 Arbeitsgerichtsgesetz (ArbGG). Stronie wygrywającej w sądzie pracy pierwszej instancji nie przysługuje wcale roszczenie o zwrot kosztów sądowych, ani o naprawienie szkody wynikłej ze straty czasu.

Z tego względu niezwykle ważne wydaje się pouczenie niemieckiego prawnika o skutkach finansowych związanych z postępowaniem przed niemieckim sądem pracy, by nazbyt pochopnie nie decydować się na takie rozwiązanie.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

Pracodawca nie może wymagać od pracownika nieprzestrzegania norm ochronnych dotyczących czasu pracy. Korzystne dla ochrony pracowników uregulowania znajdują się w tzw. Zeitarbeitsgesetz. W tej ustawie znajdują się regulacje określające, jak długo wolno w Niemczech pracować.

Dzienna maksymalna ilość godzin pracy nie może według prawa niemieckiego co do zasady przekroczyć 8 godzin. Ten limit będzie mógł być jednak podniesiony do 10 godzin, jeśli w przeciągu 6 miesięcy lub 24 tygodni średni dzienny czas pracy nie przekroczy 8 godzin.

Regulacje ustawy dotyczą wszystkich pracowników w Niemczech, którzy ukończyli 18 lat, z wyjątkiem np. piekarzy, cukierników, marynarzy czy niektórych lekarzy.

Czas pracy to czas od początku do końca pracy, liczony bez przerw. Czas dojazdu do pracy, podobnie jak czas potrzebny na przebranie się nie są do niego zaliczane.

Od tych zasad mogą jednak występować wyjątki. Np. w zbiorowym układzie pracy może być zawarte odmienne uregulowanie tych spraw, przykładowo: przedłużenie dziennego czasu pracy do 10 godzin, co jednak nie pozwala na przekroczenie limitu maksymalnego – 48 godzin pracy w tygodniu. Takie przedłużenie jest m.in. możliwe w przypadku pracy w rolnictwie czy szpitalach (opieki zdrowotnej).

Zgodnie z niemieckim prawem pracy przerwy na odpoczynek muszą być wyznaczone wcześniej. W przypadku dziennego czasu pracy przekraczającego 6 godzin, musi to być min. 30 minut. Jeśli ten przekracza 9 godzin – nawet 45 minut.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

Od zawinionego niewłaściwego świadczenia z powodu brakujących kwalifikacji należy odróżnić zawinione niewłaściwe świadczenie. W tym przypadku pod uwagę bierze się (po stosownym upomnieniu) wypowiedzenie uwarunkowane zachowaniem (verhaltensbedingte Kündigung). Jednak i to wypowiedzenie może być dla pracownika trudne do przeprowadzenia, ponieważ i w tym przypadku Sąd ten uzależnia je od spełnienia określonych wymagań.

Przede wszystkim, wypowiedzenie uwarunkowane zachowaniem zakłada, że takiemu pracownikowi można zarzucić naruszenie obowiązków. Naruszenie obowiązków zakłada z kolei, że pracownik naruszył te obowiązki, które wynikają z jego umowy o pracę, czyli nie zawsze wszystkich tych, które wyznaczył jemu pracodawca. Niewystarczające będzie więc samo tylko twierdzenie, że miało miejsce zawinione niewłaściwe świadczenie pracownika.

Wypowiedzenie uwarunkowane zachowaniem będzie tylko wtedy brane pod uwagę, gdy pracownik pracuje źle w sposób zawiniony – mógłby pracować lepiej, ale tego zaniechuje.

Rozróżnienie między niewłaściwym świadczeniem, któremu pracownik jest winny, a takim, któremu nie jest winny, bywa dość trudne. Z tego względu również tak uargumentowane wypowiedzenie umowy o pracę przez niemieckiego pracodawcę nie musi należeć do najłatwiejszych.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

Jeśli pracownik nie pracuje wystarczająco dobrze (nieodpowiednio), pracodawca może wypowiedzieć mu z tego powodu umowę o pracę (niem. Schlechtleistung, Fehleistung). Dość powszechnie taka przyczyna wypowiedzenia wydaje się zasadna. Nie zawsze musi tak jednak być z punktu widzenia prawa niemieckiego.

Niewłaściwe świadczenie pracy z powodu braku wystarczających kwalifikacji pracownika dotyczy przyczyn osobowych. Pracodawca może po stosownym upomnieniu może złożyć tzw. personenbedingte Kündigung – wypowiedzenie uwarunkowane osobowo. Dotyczy to również sytuacji, gdy niewłaściwe świadczenie spowodowane jest chorobą pracownika. Problem związany z wypowiedzeniem właśnie ze względów na niewłaściwe świadczenie spowodowane brakiem wystarczających kwalifikacji polega na tym, że Federalny Sąd pracy (Bundesarbeitsgericht) nie zawsze w przypadku niezawinionego niewłaściwego świadczenia uzna, iż jest to wystarczający powód do złożenia pracownikowi wypowiedzenia. Zgodnie z orzecznictwem Sądu będzie to wystarczający powód dopiero wtedy, gdy niepełne świadczenie wynikłe z niezawinionej niezdolności do świadczenia będzie stanowić ok. 50- 60 % (lub mniej) świadczenia porównywalnego pracownika.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

Dość powszechnie uważa się, że pracodawca nie może zakończyć stosunku pracy w czasie urlopu czy podczas choroby. Nie jest to jednak prawdą. Wypowiedzenie w czasie nieobecności pracownika może jednak rodzić problemy innej natury – choćby stwierdzenia czasu, kiedy takie wypowiedzenie zostało pracownikowi doręczone (jeśli w czasie urlopu wyjechał).

To, kiedy wypowiedzenie zostaje doręczone pracownikowi, ma znaczenie dla terminu do wniesienia przez niego powództwa w sprawie o nieuzasadnione wypowiedzenie (Kündigungschutzklage). Pracownik ma tylko 3 tygodnie na wniesienie tego powództwa do właściwego sądu (np. Arbeitsgericht Berlin, Arbeitsgericht Hamburg etc.). Termin ten rozpoczyna bieg od dnia wręczenia pracownikowi wypowiedzenia i nie może zostać przegapiony.

Według orzecznictwa BAG (Bundesarbeitsgericht – Federalny Sąd Pracy) doręczenie w czasie nieobecności wymaga spełnienia dwóch przesłanek:

- doręczenie pisma w zwyczajowo przyjęty sposób osobie uprawnionej

- w zwykłych okolicznościach można założyć zaznajomienie się adresata z treścią                        pisma.

Ponieważ orzecznictwo stosuje określenie czasu zwyczajnej możliwości zaznajomienia się z pismem, jest niezwykle ważne, kiedy następuje rzeczywiste jego doręczenie pracownikowi.

BAG przyznaje jednak pracownikowi prawo do wniesienia wniosku o przywrócenie do stanu poprzedniego (możliwość późniejszego wniesienia powództwa w sprawie o nieuzasadnione wypowiedzenie.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop to najczęściej pewna suma pieniężna. Problem zapłaty tej sumy pojawia się najczęściej po zakończeniu stosunku pracy. Często pracownikom w czasie trwania stosunku pracy wydaje się, że zawsze przysługuje im roszczenie o zapłatę sumy należnej za niewykorzystany urlop. Nie jest to jednak prawdą, ponieważ pierwszeństwo ma udzielenie urlopu w formie czasu wolnego, a nie zapłata ekwiwalentu za jego niewykorzystanie. Wynika to z Bundesurlaubsgesetz. Pracownik nie ma więc możliwości wyboru.

Zapłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w czasie trwania stosunku pracy nie jest w ogóle przewidziana, ponieważ zasadniczym celem urlopu ma być wypoczynek pracownika. Dlatego porozumienie, którego treść stanowi wypłata ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w takim przypadku, jest zgodnie z § 134 BGB z mocy prawa nieważne.

Jeśli jednak z powodu zakończenia stosunku pracy nie da się wykorzystać należnego urlopu w całości lub w części, powstaje konieczność zapłaty tego ekwiwalentu (§ 7 BUrlG).

Według BAG (Bundesarbeitsgericht – niemiecki Federalny Sąd Pracy) ekwiwalent ten jest surogatem urlopu, co z kolei oznacza, że roszczenie o wypłatę tego surogatu będzie istniało tylko wtedy, kiedy będzie istniało roszczenie o urlop.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

Osobie posiadającej ubezpieczenie od kosztów prawnych w Niemczech może się wydawać, że ubezpieczenie to dotyczy każdego typu przypadków. W większości nie jest to jednak prawdą. Wiele obszarów prawa takie ubezpieczenie nie obejmuje, np. niemieckiego prawa spółek handlowych (Gesellschaftsrecht). Inne z kolei nie dotyczą wszystkich przypadków dot. danej gałęzi prawa, np. w przypadku prawa rodzinnego (Familienrecht) czy spadkowego (Erbrecht) pokrywane są wyłącznie koszty porady prawnej; w sprawach z zakresu prawa administracyjnego (Verwaltungsrecht) czy prawa socjalnego (Sozialrecht) z ubezpieczenia można skorzystać dopiero od etapu I instancji. W niemieckim prawie pracy (Arbeitsrecht) jest to jednak bardziej przejrzyste, ale również tu pojawia się problem określenia momentu, od którego takie ubezpieczenie przysługuje.

W przypadku prawa pracy warunkiem jest wystąpienie zdarzenia określonego w umowie ubezpieczenia. Nie wystarczy fakt, że istnieje potrzeba skorzystania z porady prawnika, jeśli np. wypowiedzenie jest tylko przygotowywane. Zdarzenie to musi wystąpić po rozpoczęciu obowiązywania ubezpieczenia, ale przed zakończeniem stosunku pracy, jeśli któraś ze stron (pracodawca/ pracownik) naruszy przepisy. Jako przykład takiego zdarzenia można uznać: słowne wypowiedzenie stosunku pracy czy brak zapłaty wynagrodzenia mimo upływu określonego terminu. Stwierdzenie, czy wymagane zdarzenie wystąpiło nie zawsze jest jednak zawsze łatwe.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/