Dość często mają miejsce sytuacje, w których przedmiot umowy kupna nie satysfakcjonuje kupującego ze względu na swe wady fizyczne lub prawne. Co w takiej sytuacji może zrobić nabywca przedmiotu? Jakie przysługują mu prawa i kiedy się one przedawniają?

Jeśli spełnione zostały założenia przepisów szczególnych i nie postanowiono niczego innego, kupujący może:

- wymagać od sprzedającego późniejszego wykonania np. danej usługi (poprawy);

- odstąpić od umowy lub żądać obniżenia ceny;

- żądać odszkodowania lub czegoś w zamian za niepotrzebnie poniesiony wydatek.

Roszczenia kupującego podlegają jednak przedawnieniu. Ustawa niemiecka rozróżnia kilka podstawowych terminów, po upływie których roszczenie kupującego będzie bezskuteczne:

=> 30 lat, jeśli wada ta dotyczy:

- prawa rzeczowego osoby trzeciej, na podstawie to którego osoba trzecia może żądać wydania przedmiotu umowy kupna.

- pozostałych praw w księdze wieczystej.

=> 5 lat – głównie w przypadku robót budowlanych

=> 2 lata w pozostałych przypadkach.

Okres przedawnienia biegnie od momentu przekazania gruntu, a w pozostałych przypadkach od dostarczenia rzeczy.

Wyjątkiem jest sytuacja, w której sprzedawca podstępnie przemilczał lub ukrył wady przedmiotu. Wtedy obowiązuje zwyczajny termin przedawnienia roszczeń.

.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Umowa kupna według prawa niemieckiego – cz. 1.

Wniesienie skargi może być zakończone powodzeniem tylko wtedy, jeśli została ona dopuszczona i uzasadniona. Warunki dopuszczalności skargi mogą być sprawdzone niezależnie od rodzaju skargi albo w związku z jej rodzajem (na tej podstawie wyróżnia się więc zasadniczo dwa typy skarg).

Sprawdzenie dopuszczalności skargi rozpoczyna się od stwierdzenia, czy w danym przypadku nie jest odpowiednim wybór sądu administracyjnego. Generalna zasada mówi o tym, że są one właściwe w sprawach o charakterze innym niż konstytucyjny, chyba że ich właściwość wyłączy ustawa szczególna.

W dalszej kolejności należy ustalić, czy powód, pozwany jak i inne osoby mają możliwość uczestniczenia w procesie oraz czy  mają zdolność procesową (są zdolne do uczestniczenia w procesie).

Finalnie sprawdza się z urzędu, czy powód ma w ogóle prawo do ochrony swych praw (np. czy te prawa w ogóle istnieją). Istotne znaczenie w tej kwestii odgrywa rodzaj skargi. Jeśli brakuje uprawnienia powoda do wniesienia skargi, a mimo to została ona „wniesiona”, zostanie ona odrzucona ze względu na niedopuszczalność (Unzulässigkeit) jej wniesienia.

Dodatkowo skargi mogą dotyczyć inne warunki, jak np. zachowanie terminu do jej wniesienia.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Zobacz więcej: Proces cywilny w Niemczech – skarga i przedmiot sporu, Zdolność deliktowa, Zdolność prawna w prawie niemieckim,  Zdolność do czynności prawnych.

Roszczenie o spełnienie świadczenia jest wykluczone, jeśli jest ono dla dłużnika lub innej osoby niemożliwe do spełnienia. Nie miałoby to żadnego sensu żądanie od kogoś wypełnienie obowiązku, jeśli nie da się tego zrobić. Niemożliwość świadczenia (która powstała po zawarciu umowy) znosi więc obowiązek świadczenia.

To, czy w danym przypadku będzie mowa o obiektywnej niemożliwości świadczenia zależy w dużej mierze od tego, co należało świadczyć. Jeśli przedmiot zobowiązania określony jest co do gatunku (np. konieczność dostarczenia 10kg jabłek), to przepisy prawa niemieckiego inaczej odniosą się do dłużnika, niż jakby przedmiot miałby być określony co do  tożsamości (określony przez indywidualne cechy, np. gdy przedmiotem umowy sprzedaży jest konkretny dom).

Zdjęcie z dłużnika obowiązku świadczenia sprawia, że także i on nie może domagać się świadczenia od drugiej strony- traci przysługujące mu roszczenie. Dzieje się tak z faktu, że byłoby to niesprawiedliwością, jeśli w przypadku obustronnej czynności, tylko jedna z nich (po zwolnieniu z obowiązku drugiej) byłaby zobowiązana do świadczenia.

Jeśli sam dłużnik przyczynił się do zaistnienia okoliczności, w której świadczenie stało się niemożliwe (np. zburzył dom, który miał sprzedać), możliwe jest wyciągnięcie wobec niego konsekwencji – drugiej stronie czynności może przysługiwać roszczenie o odszkodowanie.

Niemiecki kodeks cywilny (BGB) przewiduje, że dłużnik może odmówić świadczenie również wtedy, kiedy byłoby ono dla niego wyjątkowo niekorzystne (gdyby istniała duża dysproporcja świadczeń między stronami czynności prawnej).

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Zobacz więcej: Zwłoka dłużnika, AGB – ogólne warunki umów, Unieważnienie umowy, Umowa o dzieło, Umowa spedycji wg prawa niemieckiego, Wymagania formalne umów, Umowy polsko- niemieckie.

Umowa o dzieło (Werkvertrag) jest formą umowy o świadczenie wzajemne, w której jedna strona zobowiązuje się wykonania jakiejś pracy (np. naprawy samochodu) na rzecz drugiej strony, w zamian za określone wynagrodzenie. Umowa ta dotyczy określonego rezultatu ( a nie próby doprowadzenia do niego), którego brak może stanowić podstawę do unieważnienia umowy czy żądania odszkodowania.

Przedmiotem dość częstych umów o dzieło w Niemczech są m.in. usługi budowlane, naprawy, usługi rzemieślnicze czy transportowe.

Każda umowa o dzieło powinna zawierać kilka niezbędnych elementów, do których zalicza się m.in.:

• dokładne określenie przedmiotu świadczenia (co należy zrobić);
• ustalenie terminu i kosztów;
• gwarancję;
• sposób wypowiedzenia umowy czy np. sposób płatności.

Niemiecka ustawa stanowi, że przedmiotem umowy o dzieło może być zarówno wyprodukowanie oraz zmiana rzeczy, jak i inny rezultat, do którego doprowadza się poprzez pracę lub wykonanie usługi.

Umowa o dzieło, jeśli dotyczy praw własności intelektualnych (autorskich), może być połączona z umową o przekazanie tych praw.

Jak określa § 631 BGB (niemieckiego kodeksu cywilnego), dzięki umowie o dzieło dochodzi do powstania zobowiązania każdej strony: do wykonania dzieła, a drugiej do wynagrodzenia wykonawcy.

Prawnik niemiecki Andreas Martin – Kancelaria Prawna w Niemczech

Zobacz również:  Ochrona konsumenta w Niemczech. Umowy polsko- niemieckie, Umowa najmu w prawie niemieckim, Odszkodowanie w Niemczech., Wymagania formalne umów.

CMR to skrót od francuskiego Convention relative au contrat de transport international de marchandises par route (pol. Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów). CMR to konwencja regulująca wiele problemów dot. prawa transportowego.

Aby CMR miało zastosowanie, muszą być spełnione następujące warunki:

• przewóz towarów odbywa się za określoną płatnością (entgeltliche Beförderung von Gütern);
• przewóz odbywa się pojazdem kołowym;
• miejsce załadunku i miejsce rozładunku leżą w dwóch różnych państwach, z których co najmniej jedno jest sygnatariuszem CMR. Nie ma tu znaczenia miejsce zamieszkania czy narodowość stron.

Artykuł 1 wyłącza zastosowanie konwencji w przypadku przewozów pocztowych, przewozu zwłok oraz przeprowadzek.

Umowa przewozu (frachtowa) jest umową konsensualną. Nie ma żadnego przepisu regulującego szczególny sposób jej zawarcia. Do zawarcia umowy dochodzi w wyniku dwóch zgodnych orzeczeń woli, załadowcy i przewoźnika. List przewozowy poświadcza zawarcie umowy frachtu i nawet jeśli w jakimś stopniu jest on niepełny, nie zmienia to faktu, że obowiązują uregulowania CMR. CMR reguluje np. zagadnienie odszkodowania wynikającego z zawarcie umowy przewozu.

Konwencja, co często w prawie ma ogromne znaczenie, podaje definicję legalną pojazdu kołowego. Powinno to wykluczać problemy z interpretacją przepisów.

Strony nie mogą zawierać między sobą żadnych umów, które wyłączałyby stosowanie CMR. Wyjątek od tej zasady przewidziano jednak, np. w przypadku małego ruchu granicznego.

CMR/ Inkaso w Niemczech

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością musi, zgodnie z niemieckim prawem, mieć jedną lub więcej osób zarządzających. Paragraf 6 GmbHG mówi o tym, że taka osoba musi być osobą fizyczną, która posiada nieograniczoną zdolność do czynności prawnych. Może nią być wspólnik, jak i inna osoba, a jej ustanowienie może mieć formę umowy.

Ustawa przewiduje szeroki katalog osób, które nie mogą pełnić funkcji osoby zarządzającej, który wyróżnia m.in.: osoby, które zostały skazane za określone w ustawie czyny karalne, czy też osoby pozbawione możliwości wykonywania zawodu, jeśli przedmiot działalności spółki choćby częściowo dotyczy zabronionej działalności.

Zarząd kieruje spółką zgodnie ze wskazówkami walnego zgromadzenia oraz zgodnie z ustawą i statutem spółki. Reprezentuje on spółkę przed sądem, jak i w postępowaniu pozasądowym. Jego prawo reprezentowania spółki wobec osób trzecich jest co do zasady nieograniczone i niedające się ograniczyć. W swej działalności zarząd kieruje się zasadami zwyczajnej staranności.

Zarząd ma również wyłączną możliwość tzw. mieszanego przedstawicielstwa łącznego, które prowadzi do ustanowienia przedstawicielstwa poprzez członków zarządu łącznie albo członka zarządu wraz z prokurentem. To sprawia, że możliwe staje się udzielenie ogólnego pełnomocnictwa (Generalhandlungsvollmacht).

Więcej na temat znajdą Państwo na stronie Adwokat Niemcy.

W ostatnich postach sporo miejsca zostało poświęcone na omówienie ogólnych warunków umów, formy czynności prawnej oraz kontroli klauzul umowy w prawie niemieckim. Kolejny sposób uznania czynności prawnej między stronami za nieważną został określony w paragrafach 134 i 138 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB).

Paragraf 134 (Gesetzliches Verbot) zawiera zasadę, mówiącą o tym, że cała czynność prawna jest nieważna, jeśli treść tej czynności jest niezgodna z ustawowym zakazem. Zakazy zawierania pewnych umów określają dalsze ustawy, m.in. StGB. (Na marginesie warto wspomnieć, że znajduje się tu kolejny wyjątek od generalnej zasady swobody wyboru treści umów.) Jeśli jednak taka czynność prawna między stronami będzie mieć miejsce, nie odniesie ona oczekiwanego skutku i nie będzie ona wiązać stron. Nie będą z nich również dla stron wynikać żadne roszczenia.

Paragraf 138 BGB (Sittenwidriges Rechtsgeschäft; Wucher) określa sytuacje, kiedy czynności prawne są nieważne ze względu na ich niezgodność z dobrym zwyczajem. Dobry zwyczaj jest pojęciem nieścisłym (nie znajdziemy nigdzie jego definicji), a jego znaczenie określa się np. na podstawie charakteru umowy czy miejsca jej zawarcia. Dalej wymienione są okoliczności, w jakich powstanie czynności prawnej można uznać za sprzeczne ze zwyczajem. Są to w szczególności: sytuacja przymusowa strony, niedoświadczenie, brak obiektywnej oceny rzeczywistości, jeśli istnieje wyraźna i niekorzystna dysproporcja między świadczeniami stron. Katalog okoliczności nie jest jednak zamknięty i może być szerszy.

Więcej informacji na temat sposobów odstąpienia od umowy (pot. zerwania umowy) w Niemczech znajdą Państwo tu.

W prawie niemieckim uprawniony do tego przedstawiciel wydaje oświadczenia woli, które skutki prawne łączą się nie z osobą przedstawiciela, ale z osobą reprezentowaną. Uprawnionym, czy też zobowiązanym w danym stosunku prawnym, jest więc osoba, dla której działa przedstawiciel:

§164 I BGB: “Eine Willenserklärung, die jemand innerhalb der ihm zustehenden Vertretungsmacht im Namen des Vertretenen abgibt, wirkt unmittelbar für und gegen den Vertretenen“.

Warunki ważnego przedstawicielstwa są opisane w niemieckim BGB (Bürgerliches Gesetzbuch):

• przedstawicielstwo musi być dozwolone – to niepisany warunek wg BGB, np. nie można nikogo reprezentować w przypadku zawarcia związku małżeństwa;
• przedstawicielstwo możliwe jest tylko w przypadku działania zgodnego z prawem – nie można dokonać czynu niedozwolonego w czyimś imieniu;
• przedstawiciel wydaje własne oświadczenie woli, którego skutki „przechodzą” na reprezentowanego, np. „ Jako adwokat w Niemczech, w imieniu pani Anny Kowalskiej, chciałbym złożyć następujące oświadczenie”;
• przedstawiciel musi działać w cudzym imieniu;
• przedstawiciel musi mieć wystarczające prawo reprezentowania – jest to regulowane ustawowo, np. prawo do reprezentowania dzieci przez rodziców, lub poprzez umowę.

Odpowiednia treść prawa do reprezentowania (Vertretungsmacht) jest bardzo istotna, ponieważ oświadczenia woli złożone przez przedstawiciela są tylko wtedy wiążące dla reprezentowanego, jeśli ich treść nie wykracza poza treść prawa do reprezentowania. W przeciwnym przypadku występuje problem tzw. falsus procurator.

Często stosowaną formą przedstawicielstwa w obrocie handlowym w Niemczech jest prokura (§§ 48 ff. HGB), dla której niezbędny jest wpis do rejestru handlowego oraz przedstawicielstwo handlowe (Handlungsvollmacht, § 179 BGB), które takiego wpisu nie wymaga.

Przedstawicielami są również adwokaci niemieccy.

Założenie spółki akcyjnej w Niemczech

Spółka akcyjna to w Niemczech jedna z trzech typów spółek kapitałowych. Założenie spółki akcyjnej Niemcy uregulowali w Aktiengesetz (AktG). Następuje ono w trzech etapach –Vergründungsgesellschaft, Vor-AG oraz ostatecznie – powstanie spółki akcyjnej (Aktiengesellschaft).  Niezbędne jest również napisanie statutu spółki oraz rejestracja w tzw. Handelsregister.

Ustawa określa również minimalną wysokość kapitału zakładowego na 50.000 euro.

Pełen proces zakładania spółki akcyjnej jest sprawdzany przez zarząd, radę nadzorczą i osobę trzecią, którą może być np. doradca podatkowy. Wyznacza ich sąd po wysłuchaniu Izby Przemysłu i Handlu (IHK), a także zobowiązuje sprawdzających do napisania sprawozdania z kontroli. W przypadku założenia spółki w oparciu o wkłady gotówkowe sprawdzenie procesu założenia może być również dokonane przez notariusza.

Niezbędne jest następnie zarejestrowanie spółki w rejestrze handlowym. Dopiero ten krok poprzez swój konstytutywny charakter sprawia, że powstaje nowa osoba prawna. Ponieważ spółka akcyjna należy do spółek kapitałowych, zostanie ona wpisana w rozdziale B rejestru.

Adwokat w Berlinie – Niemcy

Statut spółki z ograniczoną odpowiedzialności (Gesellschaft mit beschränkter Haftung- GmbH) w Niemczech

Statut spóki z ograniczoną odpowiedzialności – gmbh w niemczech – powinien zawierać:

określenie firmy (nazwy) spółki;

Nazwa firmy musi zawierać informację, o jaką spółkę chodzi, a więc ważne jest dodanie skrótu (GmbH lub Ges.m.b.H.). Nazwa musi też być zgodna z wymaganiami przepisów niemieckiego kodeksu handlowego;

określenie siedziby w Niemczech; Siedziby spółki nie można mylić z jej adresem. Jest nią miejsce, które jest określone w umowie spółki i musi mieć miejsce na terenie Niemiec;

określenie przedmiotu działalności gospodarczej w Niemczech. GmbH może zajmować się każdego rodzaju działalnością dopuszczalną przez prawo w myśl zasady swobody działalności gospodarczej;

Wysokość kapitału zakładowego;

Wysokość udziałów w spółce (Betrag der Geschäftsanteile), których również dotyczną określone wymagania ustawowe.

Firma w Niemczech

Rechtsanwalt A. Martin – Prawnik niemiecki