Przepisy HGB stanowią, że firma nie można ot tak zostać zbyta, bez zmiany spółki, dla której została ona powołana: „Die Firma kann nicht ohne das Handelsgeschäft, für welches sie geführt wird, veräußert werden”. W polskim prawie istnieje podobne uregulowanie.

Zmiana składu wspólników nie wymaga zmiany firmy. Jeśli ktoś zostanie przyjęty do grona wspólników już istniejącej spółki, czy też ktoś przystępuje do tej spółki jako wspólnik albo jeśli ktoś występuje ze spółki, to firma może być zachowana bez względu na te zmiany, nawet jeśli zawiera nazwy (imiona) dotychczasowych właścicieli czy wspólników spółki. W przypadku jednak odstąpienia od spółki wspólnika, którego imię jest w firmie spółki, do zachowania dotychczasowej firmy wymaga się zgody tego wspólnika lub jego spadkobierców.

Każdy kupiec (Kaufmann) jest obowiązany do zameldowania w rejestrze handlowym  (Handelsregister) w sądzie okręgu, w którym znajduje się siedziba spółki, swojej firmy, miejsca oraz krajowego adresu pocztowego siedziby tej spółki.

Wszelkie zmiany dotyczące firmy lub jej właściciela, przeniesienie siedziby do innego miejsca czy też zmiana krajowego adresu pocztowego muszą koniecznie zostać uwzględnione w rejestrze. Tak samo należy postąpić, jeśli firma zakończy swoją działalność (możliwe jest również działanie na wniosek właściwego urzędu).

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Handelsfirma 1.

Zagadnienia dot. firmy zdefiniowanej przez niemiecki kodeks handlowy (Handelsgesetzbuch) znajdują się w par. 17 tej ustawy.

Firma kupca (die Firma eines Kaufmanns) to nazwa, pod którą prowadzi on działalność i pod którą się podpisuje. Kupiec może pod własną firmą pozywać i być pozwanym. Firma musi właściwie określać kupca (pozwalać na jego identyfikację) i odróżnianie od innych podmiotów. Nie może tym samym zawierać takich elementów, które mogłyby wprowadzać innych w błąd. Jednak w postępowaniu przed sądem rejestrowym (Registergericht) właściwość nazwy powodująca wprowadzanie w błąd będzie uwzględniona tylko wtedy, jeśli jest ona oczywista.

Firma musi zawierać również określenia:

- w przypadku firmy handlowej jednoosobowej – „eingetragener Kaufmann”, „eigentragene Kauffrau” lub powszechnie zrozumiały skrót tego określenia: „e.K.”, „e.Kfm.” lub „e.Kfr”;

- w przypadku spółki jawnej (offene Handelsgesellschaft) określenie „offene Handelsgesellschaft“ lub powszechnie zrozumiały skrót tego określenia;

- w przypadku spółki komandytowej (Kommanditgesellschaft) określenie „Kommanditgesellschaft” lub też powszechnie zrozumiały skrót tego określenia.

Jeśli w spółce jawnej lub komandytowej nie odpowiada żadna osoba fizyczna, firma musi zawierać określenie wskazujące na ograniczenie odpowiedzialności (Haftungsbeschränkung).

Jeżeli w spółce zmieni się nazwa (imię) właściciela lub wspólnika, lecz bez zmiany tych osób, dotychczasowa firma może zostać zachowana.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Handelsfirma 2.

Wysokość wynagrodzenia jest jednym z najważniejszych postanowień i w żadnym wypadku nie może go brakować. Najczęściej określa się je w kwocie brutto. Kwota netto jest dopuszczalna, ale nie zalecana. W orzecznictwie BAG (Bundesarbeitsgericht) opowiada się za pewnym ograniczeniem swobody kształtowania wynagrodzenia pracownika. Płaca w Niemczech nie może być ustalona zupełnie dowolnie, lecz musi stanowić co najmniej 60% średniego wynagrodzenia w określonej branży, w danym miejscu. W przeciwnym razie to postanowienie umowne będzie uważać się za sprzeczne ze zwyczajem. Wynagrodzenie może być regulowane w postaci Leistungslohn (to zbiorcze określenie dla wynagrodzenia za pracę na akord i wynagrodzenia premiowego).

Termin płatności wynagrodzenia – jeśli w umowie nie ma żadnego innego postanowienia, termin ten wypada ostatniego dnia miesiąca za miesiąc bieżący. Często określa się jednak w umowach, że będzie to np. 10 czy 15. dzień następnego miesiąca. W wielu przypadkach tego typu postanowienia są dopuszczalne, ale nie zawsze.

Nadgodziny za pracę w Niemczech według niemieckiego prawa pracy to kolejny ważny przedmiot umowy o pracę. Postanowienie umowne, według którego nadgodziny miałyby się mieścić w ramach podstawowego wynagrodzenia, czyli takie, które nie przewidywałoby konieczności zapłaty dodatkowego wynagrodzenia za same nadgodziny, jest nieważne.

Niemieckie regulacje dotyczące urlopu znajdują się w Bundesurlaubsgesetz. Mimo to dopuszcza się dodatkowe jego określenie w samej umowie o pracę.

Dość istotną rolę odgrywa postanowienie umowne o tzw. Ausschlussklausel, czyli klauzuli wyłączającej, na podstawie której roszczenia wynikające z umowy przedawniają się po upływie określonego czasu. Pozwala to chronić pracodawcę przed roszczeniami sprzed lat (np. za niezapłacone nadgodziny). Okres ten nie może być jednak krótszy niż 3 lata, chyba że odmiennie reguluje to np. zbiorowy układ pracy.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej:

http://www.adwokat-niemcy.de/blog/category/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

oraz: http://pl.wordpress.com/tag/arbeitsrecht-niemieckie-prawo-pracy/

Prokurę wg prawa niemieckiego można odwołać w każdej chwili bez względu na istniejące stosunki prawne z prokurentem.  Należy jednak uwzględnić wynagrodzenie uregulowane w umowie między stronami.

Niemiecka HGB wyraźnie stwierdza, że prokurent nie może przekazywać prokury nikomu innemu: „Die Prokura ist nicht übertragbar”. Prawo niemieckie, podobnie jak polskie, nie przewiduje wygaśnięcia prokury w przypadku śmierci właściciela przedsiębiorstwa: „Die Prokura erlischt nich durch den Tod des Inhabers des Handelsgeschäfts”.

Należy pamiętać, że udzielenie prokury wymaga od przedsiębiorcy wpisu do niemieckiego Handelsregister. Jeśli mamy do czynienia z prokurą łączną (udzieloną kilku osobom) trzeba o tym również wspomnieć w rejestrze. Udzielenie, ale i odwołanie prokury wymagają wpisu do rejestru.

Warto wyraźnie zaznaczyć, że prokura jest tylko pewnym typem pełnomocnictwa, które powstaje w wyniku umowy kwalifikowanej podmiotowo (jedną ze stron musi być przedsiębiorca).

Udzielenie prokury nie ogranicza charakter branży, w jakiej działa przedsiębiorstwo – w celu zaznaczenia tej właściwości prokury, niemieckie ustawodawca użył rodzajnika nieokreślonego „eines Handelsgewerbes” (§49 HGB).

Stronom, które zawierają z prokurentem umowy, prokura daje pewnego rodzaju gwarancję, że prokurent jest uprawniony do reprezentowania przedsiębiorcy i podejmowania określonych czynności prawnych. Strony te nie muszą obawiać się ryzyka fałszywej reprezentacji.

Zazwyczaj prokurenci niemieccy podpisują się poprzez użycie skrótu:  „ppa.“ (per procura).

Rozwiązanie prokury, jak to już zostało wspomniane, nie następuje wskutek śmierci przedsiębiorcy. Rozwiązanie może jednak nastąpić np. w przypadku: upadłości przedsiębiorstwa, odwołania prokury czy utraty zdolności do czynności prawnych przez prokurenta.

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej: Prokura w Niemczech – cz.1., Spółka jawna – cz. 1., Spółka cywilna w Niemczech – cz. 1, Spółka cywilna w Niemczech – Gesellschaft bürgerlichen Rechts – cz. 2, Spółka cywilna w Niemczech – Gesellschaft bürgerlichen Rechts – cz. 3, Rękojmia (poręczenie) – Bürgschaft – cz. 2., Niemieckie prawo umów, Egzekucja z wierzytelności,Wymagania formalne umów – Formerfordernisse, Proces cywilny w Niemczech, Kontrola klauzul umowy w prawie niemieckim, Zdolność do czynności prawnych, Ogólne warunki umów, Prawo pierwokupu – Vorkaufsrecht.

Spółka osobowa powstaje, gdy umówią się co do tego co najmniej dwie osoby fizyczne lub prawne. Należy podkreślić, że jej powstanie możliwe jest wtedy, gdy strony umawiają się, że chcą zrealizować wspólnie jakiś cel. Spółka ta ma więc za zadanie osiągnięcie umówionego celu.

Spółka osobowa nie jest osobą prawną, ale mimo to może być podmiotem praw i obowiązków. Ma ona ograniczoną zdolność prawną. W przeciwieństwie do spółek kapitałowych, w przypadku spółek osobowych, co do zasady wspólnicy odpowiadają osobiście całym swym majątkiem obecnym i przyszłym.

Do typowych niemieckich spółek osobowych zalicza się:

-          die Gesellschaft bürgerlichen Rechts (GbR/BGB-Gesellschaft) (spółkę cywilną);

-          die Offene Handelsgesellschaft (OHG) (spółkę handlową jawną);

-          GmbH & Co. OHG oraz GmbH & Co. KG;

-          die Kommanditgesellschaft (KG) (spółkę komandytową);

-          die Partnerschaftsgesellschaft (spółę partnerską).

.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

.

Dowiedz się więcej: Rękojmia (poręczenie) – Bürgschaft – cz. 2.,Niemieckie prawo umów, Egzekucja z wierzytelności, Wymagania formalne umów – Formerfordernisse, Proces cywilny w Niemczech,Kontrola klauzul umowy w prawie niemieckim, Zdolność do czynności prawnych, Ogólne warunki umów,Prawo pierwokupu – Vorkaufsrecht.

Roszczenie o spełnienie świadczenia jest wykluczone, jeśli jest ono dla dłużnika lub innej osoby niemożliwe do spełnienia. Nie miałoby to żadnego sensu żądanie od kogoś wypełnienie obowiązku, jeśli nie da się tego zrobić. Niemożliwość świadczenia (która powstała po zawarciu umowy) znosi więc obowiązek świadczenia.

To, czy w danym przypadku będzie mowa o obiektywnej niemożliwości świadczenia zależy w dużej mierze od tego, co należało świadczyć. Jeśli przedmiot zobowiązania określony jest co do gatunku (np. konieczność dostarczenia 10kg jabłek), to przepisy prawa niemieckiego inaczej odniosą się do dłużnika, niż jakby przedmiot miałby być określony co do  tożsamości (określony przez indywidualne cechy, np. gdy przedmiotem umowy sprzedaży jest konkretny dom).

Zdjęcie z dłużnika obowiązku świadczenia sprawia, że także i on nie może domagać się świadczenia od drugiej strony- traci przysługujące mu roszczenie. Dzieje się tak z faktu, że byłoby to niesprawiedliwością, jeśli w przypadku obustronnej czynności, tylko jedna z nich (po zwolnieniu z obowiązku drugiej) byłaby zobowiązana do świadczenia.

Jeśli sam dłużnik przyczynił się do zaistnienia okoliczności, w której świadczenie stało się niemożliwe (np. zburzył dom, który miał sprzedać), możliwe jest wyciągnięcie wobec niego konsekwencji – drugiej stronie czynności może przysługiwać roszczenie o odszkodowanie.

Niemiecki kodeks cywilny (BGB) przewiduje, że dłużnik może odmówić świadczenie również wtedy, kiedy byłoby ono dla niego wyjątkowo niekorzystne (gdyby istniała duża dysproporcja świadczeń między stronami czynności prawnej).

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Zobacz więcej: Zwłoka dłużnika, AGB – ogólne warunki umów, Unieważnienie umowy, Umowa o dzieło, Umowa spedycji wg prawa niemieckiego, Wymagania formalne umów, Umowy polsko- niemieckie.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością musi, zgodnie z niemieckim prawem, mieć jedną lub więcej osób zarządzających. Paragraf 6 GmbHG mówi o tym, że taka osoba musi być osobą fizyczną, która posiada nieograniczoną zdolność do czynności prawnych. Może nią być wspólnik, jak i inna osoba, a jej ustanowienie może mieć formę umowy.

Ustawa przewiduje szeroki katalog osób, które nie mogą pełnić funkcji osoby zarządzającej, który wyróżnia m.in.: osoby, które zostały skazane za określone w ustawie czyny karalne, czy też osoby pozbawione możliwości wykonywania zawodu, jeśli przedmiot działalności spółki choćby częściowo dotyczy zabronionej działalności.

Zarząd kieruje spółką zgodnie ze wskazówkami walnego zgromadzenia oraz zgodnie z ustawą i statutem spółki. Reprezentuje on spółkę przed sądem, jak i w postępowaniu pozasądowym. Jego prawo reprezentowania spółki wobec osób trzecich jest co do zasady nieograniczone i niedające się ograniczyć. W swej działalności zarząd kieruje się zasadami zwyczajnej staranności.

Zarząd ma również wyłączną możliwość tzw. mieszanego przedstawicielstwa łącznego, które prowadzi do ustanowienia przedstawicielstwa poprzez członków zarządu łącznie albo członka zarządu wraz z prokurentem. To sprawia, że możliwe staje się udzielenie ogólnego pełnomocnictwa (Generalhandlungsvollmacht).

Więcej na temat znajdą Państwo na stronie Adwokat Niemcy.

Statut spółki z ograniczoną odpowiedzialności (Gesellschaft mit beschränkter Haftung- GmbH) w Niemczech

Statut spóki z ograniczoną odpowiedzialności – gmbh w niemczech – powinien zawierać:

określenie firmy (nazwy) spółki;

Nazwa firmy musi zawierać informację, o jaką spółkę chodzi, a więc ważne jest dodanie skrótu (GmbH lub Ges.m.b.H.). Nazwa musi też być zgodna z wymaganiami przepisów niemieckiego kodeksu handlowego;

określenie siedziby w Niemczech; Siedziby spółki nie można mylić z jej adresem. Jest nią miejsce, które jest określone w umowie spółki i musi mieć miejsce na terenie Niemiec;

określenie przedmiotu działalności gospodarczej w Niemczech. GmbH może zajmować się każdego rodzaju działalnością dopuszczalną przez prawo w myśl zasady swobody działalności gospodarczej;

Wysokość kapitału zakładowego;

Wysokość udziałów w spółce (Betrag der Geschäftsanteile), których również dotyczną określone wymagania ustawowe.

Firma w Niemczech

Rechtsanwalt A. Martin – Prawnik niemiecki