Adwokat – Niemcy – Blog

Archiv für die Kategorie „niemieckie prawo spadkowe“

Brak zdolności do dziedziczenia określonej osoby oznacza, że nie przysługuje jej prawo wejścia w sferę praw i obowiązków spadkodawcy. Do takich osób należą m.in. ci, którzy:

• umyślnie i niezgodnie z prawem zabili lub próbowali zabić spadkodawcę, czy też doprowadzili go do stanu, w którym nie mógł on wydać lub zmienić dyspozycji na wypadek śmierci;
• kto podstępem lub oszustwem wpływał na treść dyspozycji na wypadek śmierci spadkodawcy.

Do stwierdzenia braku zdolności do dziedziczenia w prawie niemieckim dochodzi poprzez zaskarżenie otrzymania spadku, co wskazuje, że jest ono dopuszczalne dopiero po nabyciu spadku. Ustawa (BGB) przewiduje określone terminy, do upłynięcia których możliwe jest wniesienie takiego zaskarżenia.

Ustawa w paragrafie 2341 określa osobę uprawnioną do wniesienia takiego zaskarżenia: „Anfechtungsberechtigt ist jeder, dem der Wegfall des Erbunwürdigen, sei es auch nur bei dem Wegfall eines anderen, zustatten kommt.“

Zaskarżenie następuje poprzez wniesienie skargi, której celem jest doprowadzenie do stwierdzenie nieważności poprzedniego spadkobrania. Skutek zaskarżania następuje dopiero z momentem nabrania mocy prawnej przez wyrok. Zaskarżenie nie jest możliwe, jeśli spadkodawca wybaczył osobie, która dziedziczyła niezgodnie z prawem.

Stwierdzenie braku zdolności do dziedziczenia przez niedoszłego spadkobiercę ma skutek ex tunc.

Ze względu na złożony charakter spraw spadkowych w Niemczech, doświadczenie niewątpliwie zaleca skorzystanie z pomocy prawnika niemieckiego.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Testament w prawie niemieckim cz.1 Testament w prawie niemieckim cz. 2, Testament w prawie niemieckim cz. 3, Zachowek, Prawo spadkowe w Niemczech, Sprawy spadkowe w Niemczech, Podatek od spadku w Niemczech.

Rozporządzenie ostatniej woli może zostać zaskarżone, jeśli spadkodawca był w błędzie co do treści swego oświadczenia woli. Możliwe jest to również, jeśli spadkodawca w ogóle nie chciał wydać takiego oświadczenia woli i można przyjąć, że nie złożyłby go, jeśli miałbym pełną wiedzę co do stanu faktycznego. To samo dotyczy sytuacji, gdy spadkodawca wydał rozporządzenie ostatniej woli będąc w błędzie co do założeń lub oczekiwania występowania (lub niewystępowania) pewnych okoliczności, a także jeśli wydał to rozporządzenie w wyniku groźby bezprawnej.

Rozporządzenie ostatniej woli można zaskarżyć również wtedy, gdy spadkodawca pominął w nim uprawnionego do zachowku, który żył w momencie śmierci spadkodawcy, a o którym spadkodawca nie wiedział lub który urodził się po śmierci spadkodawcy albo po tym czasie stał się upoważniony do zachowku. Zaskarżenie jest jednak niemożliwe, jeśli można przyjąć, że spadkodawca nawet gdyby wiedział o istnieniu takiego uprawnionego do zachowku, i tak nie zmieniłby treści rozporządzenia ostatniej woli.

Do zaskarżenia uprawniony jest ten, w którego interesie leży zniesienie rozporządzenia ostatniej woli. Zaskarżenie rozporządzenia ostatniej woli, w wyniku którego ustanawia się spadek, lub w wyniku którego ustawowy spadkobierca jest wyłączony ze spadkobrania, a także jeśli ustanawia ono wykonawcę testamentu albo tego typu rozporządzenie znosi, następuje poprzez oświadczenie przed sądem spadkowym (Nachlassgericht).

Zaskarżenie takie można wnieść tylko w okresie jednego roku. Upływ terminu rozpoczyna się od momentu, w którym uprawniony do zaskarżenia dowiedział się o istnieniu podstawy zaskarżenia. Zaskarżenie jest jednak niemożliwe, jeśli od śmierci spadkodawcy upłynęło więcej niż 30 lat.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Testament w prawie niemieckim cz.1, Testament w prawie niemieckim cz. 2, Zachowek, Prawo spadkowe w Niemczech, Sprawy spadkowe w Niemczech, Dziedziczenie w prawie niemieckim – brak zdolności do dziedziczenia – Erbunwürdigkeit, Podatek od spadku w Niemczech.

Prawo niemieckie (a ściślej: BGB) przewiduje, że spadkodawca może spisać testament tylko osobiście: „Der Erblasser kann ein Testament nur persönlich errichten“- § 2064 BGB. Spadkodawca nie może też powierzyć komuś innemu określenia, kto ma być spadkobiercą, a także co jest przedmiotem dziedziczenia.

Testament musi być możliwie najbardziej precyzyjny – musi z niego jasno wynikać, czy spadkobierca może dziedziczyć, czy też nie.

Jeśli spadkodawca nie określi bliżej swoich spadkobierców, spadkobiercami są te osoby, które w odpowiednich częściach spadkobrałyby w momencie śmierci spadkodawcy. Jeśli spadkobranie możliwe jest tylko po spełnieniu określonego warunku lub upływie czasu, a jego spełnienie czy też upływ tego czasu ma miejsce dopiero po śmierci spadkodawcy, to w przypadku jakichkolwiek wątpliwości, za spadkobierców postrzega się te osoby, które byłyby nimi, jeśli spadkodawca zmarłby dopiero w momencie spełnienia tych warunków (upływie tego czasu).

Jeśli spadkodawca nie określił bliżej spadkobrania swoich dzieci, a dziecko to przed uzyskaniem spadku zmarło, to w przypadku wątpliwości uważa się, że zstępni tego dziecka (kolejne pokolenie) wchodzą w jego prawa.

Jeśli w testamencie spadkodawca obdarował jednego ze swych zstępnych, a ten jednak po spisaniu testamentu nie może dziedziczyć, to w przypadku wątpliwości przyjmuje się, że zstępni tego zstępnego (czyli kolejne pokolenie) wchodzą w jego prawa.

Jeśli spadkodawca nie określił ściślej dziedziczenia jakiejś grupy osób lub osób, które były z nim w stosunku służbowym lub biznesowym, to w przypadku wątpliwości przyjmuje się, za osoby takie uważa się te, które należały do tej grupy lub były w takim stosunku wobec spadkodawcy w chwili śmierci spadkodawcy.

Jeśli spadkodawca zostawiłby spadek bliżej nieokreślonym osobom ubogim, to w przypadku wątpliwości przeznacza się ten spadek kasie publicznej organizacji osób ubogich (öffentliche Armenkasse der Gemeinde) w dzielnicy, której spadkodawca ostatnio miał miejsce zamieszkania. Zastrzega się jednak, że musi on zostać rozdzielony między te osoby.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Testament w prawie niemieckim cz. 2, Testament w prawie niemieckim cz. 3, Zachowek, Prawo spadkowe w Niemczech, Sprawy spadkowe w Niemczech, Dziedziczenie w prawie niemieckim – brak zdolności do dziedziczenia – Erbunwürdigkeit, Podatek od spadku w Niemczech.

Krewni jak i małżonek spadkodawcy mogą poprzez zawarcie umowy ze spadkodawcą zrezygnować z należnego im ustawowo spadku. Zrzekający się jest wyłączony z sukcesji na takich zasadach, jakby w momencie śmierci spadkodawcy on sam nie żył. Osoba rezygnująca ze spadku nie ma również prawa do zachowku. Rezygnacja ze spadku może być jednak ograniczona tylko do rezygnacji z samego zachowku.

Zrzeczenie się spadku może wymagać zgody sądu rodzinnego (Familiengericht), np. jeśli osoba zrzekająca się jest ubezwłasnowolniona. Jeśli znajduje się ona pod opieką rodziców, taka zgoda jest również wymagana. Zrzeczenie nie się spadku przez opiekuna (Betreuer) jest kolejnym przypadkiem, w którym konieczne jest uzyskanie zezwolenia sądu (tu: Betreuungsgericht).

Spadkodawca może zawrzeć umowę wyłącznie osobiście. Jeśli posiada on ograniczoną zdolność do czynności prawnych, to nie potrzebuje on zgody swojego przedstawiciela ustawowego. Jeśli spadkodawca w ogóle nie ma zdolności do czynności prawnych, umowa może być zawarta przez jego przedstawiciela ustawowego. Prawo niemieckie przewiduje dla określonych przypadków konieczność uzyskania przez spadkodawcę (nawet przez niego!) zgody sądu na zawarcie takiej umowy.

Umowa o zrzeczeniu się spadku musi być zawarta przed notariuszem.

Zasadą jest, że zrzeczenie się spadku przez zstępnego lub krewnego spadkodawcy sprawia, że oddziałuje to również na zstępnych osoby zrzekającej się. Jeśli więc np. spadku po swym ojcu zrzekłby się pan Tadeusz, czynność ta powodowałaby skutki również w sferze praw jego syna, Filipa: „Verzichtet ein Abkömmling oder ein Seitenverwandter des Erblassers auf das gesetliche Erbrecht, so erstreckt sich die Wirkung des Verzichts auf Seine Abkömmlinge…”. Umowa może jednak stanowić inaczej: „…sofern ein anderes bestimmt wird” – § 2349 BGB.

Z darowizny testamentowej można zrezygnować nawet wtedy, gdy dziedziczenie przewiduje spisany już testament. Również i w tym przypadku wymaga się zawarcia odpowiedniej umowy.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Zachowek, Prawo spadkowe w Niemczech, Sprawy spadkowe w Niemczech, Dziedziczenie w prawie niemieckim – brak zdolności do dziedziczenia – Erbunwürdigkeit.

Co do zasady w Niemczech obowiązuje zasada mówiąca, że właściwość miejscowa zależy od miejsca zamieszkania pozwanego. Pod uwagę można również brać miejsce pobytu, a jeśli nie jest ono znane, właściwość sądu rozstrzyga się w ten sposób, że ustala się ją na podstawie ostatniego znanego miejsca zamieszkania. Problemu takiego nie ma w przypadku osób prawnych – tu prawie  zawsze decyduje miejsce siedziby.

Ustalenie właściwości miejscowej jest bardzo istotne, jeśli chce się np. wnieść pozew przeciwko stronie niemieckiej. Nie można wybrać dowolnego sądu, jaki np. jest bliżej granicy z Polską (często sądy berlińskie). Przy ustalaniu właściwości miejscowej ważne jest zachowanie powyższych zasad. Są od nich jednak pewne wyjątki:

- miejsce spełnienia zobowiązania – jeśli powstał spór, którego podstawą jest zobowiązanie stron, a spełnienie tego zobowiązania miało nastąpić w określonym miejscu, można zwrócić się do sądu miejscowości miejsca (nie)spełnienia zobowiązania;

- w przypadku rozwodu właściwy jest sąd miejsca, w którym małżonkowie posiadali wspólny zwykły pobyt, a w szczególnych okolicznościach sąd miejsca, w którym jeden z małżonków wraz ze wspólnymi nieletnimi dziećmi posiada pobyt zwykły. Problem rozwodu często łączy się również z pozwem o przyznanie alimentów;

- w przypadku sporów o nieruchomość właściwy może być wyłącznie sąd, w rejonie którego znajduje się ta nieruchomość. Podobnie rozwiązanie stosuje się dla sporów granicznych.

Problem rozstrzygania właściwości miejscowej, tak istotny dla prawidłowego przebiegu sprawy, jest dość skomplikowany. Pomoc niemieckiego prawnika jest tu wysoce rekomendowana.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

W ostatnich postach sporo miejsca zostało poświęcone na omówienie ogólnych warunków umów, formy czynności prawnej oraz kontroli klauzul umowy w prawie niemieckim. Kolejny sposób uznania czynności prawnej między stronami za nieważną został określony w paragrafach 134 i 138 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB).

Paragraf 134 (Gesetzliches Verbot) zawiera zasadę, mówiącą o tym, że cała czynność prawna jest nieważna, jeśli treść tej czynności jest niezgodna z ustawowym zakazem. Zakazy zawierania pewnych umów określają dalsze ustawy, m.in. StGB. (Na marginesie warto wspomnieć, że znajduje się tu kolejny wyjątek od generalnej zasady swobody wyboru treści umów.) Jeśli jednak taka czynność prawna między stronami będzie mieć miejsce, nie odniesie ona oczekiwanego skutku i nie będzie ona wiązać stron. Nie będą z nich również dla stron wynikać żadne roszczenia.

Paragraf 138 BGB (Sittenwidriges Rechtsgeschäft; Wucher) określa sytuacje, kiedy czynności prawne są nieważne ze względu na ich niezgodność z dobrym zwyczajem. Dobry zwyczaj jest pojęciem nieścisłym (nie znajdziemy nigdzie jego definicji), a jego znaczenie określa się np. na podstawie charakteru umowy czy miejsca jej zawarcia. Dalej wymienione są okoliczności, w jakich powstanie czynności prawnej można uznać za sprzeczne ze zwyczajem. Są to w szczególności: sytuacja przymusowa strony, niedoświadczenie, brak obiektywnej oceny rzeczywistości, jeśli istnieje wyraźna i niekorzystna dysproporcja między świadczeniami stron. Katalog okoliczności nie jest jednak zamknięty i może być szerszy.

Więcej informacji na temat sposobów odstąpienia od umowy (pot. zerwania umowy) w Niemczech znajdą Państwo tu.

Ustawodawca niemiecki ustalil charakter podatku od spadkow jako progresywny. Od kwoty wolnej nalicza sie odpowiednio wysoki podatek – im wyzsza wartosc spadku, tym wyzszy podatek. Istotne jest jednak, ze na jego wysokosc wplywa rowniez stopien pokrewienstwa- im jest ono blizsze, tym nizszy placi sie podatek (3 grupy pokrewienstwa). Wysokosc podatku okresla sie na podstawie ustawy (Erbschaftsteuergesetz).

Od stycznia 2009r. obowiazuje w Niemczech juz nowa ustawa o spadkach, poniewaz poprzednia zostala uznana za niezgodna z niemiecka konstytucja.

Do istotnych zmian naleza m.in.:

• Kwota wolna od podatku dla malzonkow, dzieci, wnukow i zarejestrowanych partnerow zostala podwyzszona;
• Stawka podatkowa dla rodzenstwa, siostrzencow i dalszych krewnych jest wyzsza niz w poprzednio obowiazujacej ustawie;
• Dziedziczenie nieruchomosci przez malzonkow albo zarejestrowanych partnerow pozostaje nieopodatkowane, jesli nieruchomosc ta przez okres 10 lat bedzie zamieszkana przez spadkobierce;
• Dziedziczenie nieruchomosci przez dzieci albo wnukow jest rowniez wolne od podatku, jesli nieruchomosc ta przez okres 10 lat bedzie zamieszkana przez spadkobierce, o ile nieruchomosc jest mniejsza niz 200m²;
• Majatek przedsiebiorstwa i udzialy w spolce kapitalowej rowniez moga pod okreslonymi warunkami byc odziedziczone bez podlegania obowiazkowi podatkowemu.

Kwoty wolne od podatku ksztaltuja sie obecnie w Niemczech nastepujaco:

Stawki podatkowe

Aby obliczyc kwote podatku, nalezy najpierw od kwoty spadku odliczyc kwote wolna. Reszta bedzie podlegac obowiazkowi podatkowemu.

Przykladowo: jesli dziecko dostanie w spadku 900.000 €, odlicza sie od tej wartosci kwote wolna (tu: 400.000 €), a od pozostala wartosc (tu: 500.000 €) opodatkowuje. W tym przypadku osoba bedzie musiala zaplacic 15% podatku, tj. 75.000€.

Podatek oblicza sie nastepujaco:

Grupy podatkowe:

I grupa: malzonek, dzieci i pasierbowie, wnuki, rodzice i dziadkowie w przypadku nabycia na wypadek smierci;

II grupa: rodzice i dziadkowie, jesli nie dziedziczyli w grupie I, rodzenstwo, siostrzency, przybrani rodzice, tescie, synowa, ziec oraz byly malzonek;

III grupa: pozostali spadkobiercy.

W sprawach spadkowych zawsze warto skorzystac z pomocy prawnika. Kancelaria prawna Andreas Martin obsluguje polskich mandantow na terenie Niemiec.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Testament w prawie niemieckim cz.1 Testament w prawie niemieckim cz. 2, Testament w prawie niemieckim cz. 3, Zachowek, Prawo spadkowe w Niemczech, Sprawy spadkowe w Niemczech, Dziedziczenie w prawie niemieckim – brak zdolności do dziedziczenia – Erbunwürdigkeit, Podatek od spadku w Niemczech.

prawo spadkowe w Niemczech – polsko-niemieckie sprawy spadkowe

Niemieckie prawo spadkowe jest skomplikowane. Jeżeli ponadto mamy do czynienia z międzynarodową sprawą – niemiecko-polską , wówczas sprawa staje się jeszcze bardziej skomplikowana.

Problem powstaje, gdy Polak umiera w Niemczech i spadek znajduje się w Niemczech. W normalnym przypadku należy wystąpić o niemieckie stwierdzenia nabycia spadku (przynajmniej jeżeli chodzi o nieruchomości i mieszkania). Zaakceptowanie polskiego stwierdzenia nabycia spadku będzie łączyło się z trudnościami. W najgorszym przypadku niemiecki sąd musi zastosować polskie prawo przy wydawaniu stwierdzenia nabycia spadku. Jest niemożliwym, by spadkobiercy z Polski mogli sami z Polski załatwić wszelkie formalności.

Skomplikowana jest także sytuacja , kiedy to spadkodawca (pochodzenia polskiego) ma tylko niemieckie albo podwójne obywatelstwo (niemieckie i polskie). Tutaj ma zastosowanie niemieckie prawo, ponieważ spadkodawca ma także niemieckie obywatelstwo. W Polsce może mieć także zastosowanie polskie prawo w postępowaniu spadkowym, ponieważ także polskie międzynarodowe prawo prywatne wskazuje, iż w sprawach spadkowych właściwe jest prawo ojczyste spadkodawcy z chwili jego śmierci.

Chętnie Państwu doradzimy.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Zachowek, Prawo spadkowe w Niemczech, Sprawy spadkowe w Niemczech.