Dla wynagrodzenia jako Arbeitsentgelt prawo niemieckie przewiduje wiele innych określeń, m.in.:

• Besoldung lub Bezüge- uposażenie dla pracowników administracji;
• Sold – wynagrodzenie dla pracowników służby cywilnej i żołnierzy;
• Honorar – dla osób wolnych zawodów, wykładowców, autorów czy lekarzy;
• Gebühren- dla prawników czy notariuszy;
• Heuer – dla marynarzy;
• Provision – płaca dla samodzielnych przedstawicieli handlowych czy
• Gage- wynagrodzenie dla artystów.

Na wynagrodzenie niemieckiego pracownika ( Bruttoarbeitsentgelt ) nałożone są określone obciążenia, m.in. podatki i ubezpieczenie. Do urzędu podatkowego (Finanzamt) należy odprowadzić m.in. Lohnstuer, Solidaritätszuschlag, a także podatek na rzecz kościoła ( Kirchensteuer ). Różnego rodzaju daniny na rzecz niemieckiego systemu socjalnego składają się ze: składki rentowej ( Rentenversicherung ), składki zdrowotnej ( Krankenversicherung ), a także Arbeitslosenverischerung oraz Pflegeversicherung.

Po zapłaceniu wszystkich wymaganych ustawowo obciążeń powstaje kwota netto wynagrodzenia, wypłacana pracownikowi. Pracodawca ma jednak obowiązek zapłaty ze swojej kieszeni dalszych kwot, m.in. ubezpieczenia od wypadków ( Unfallverischerung ), czy Winterbeschäftgungs-Umlage w budownictwie.

Wszystkie te obowiązkowe opłaty wpływają na koszty zatrudnienia pracownika, a przez to i nas wysokość bezrobocia w Niemczech. Koszty pracy w Niemczech, z racji dużej ilości obciążeń, są dość wysokie.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Wynagrodzenie za pracę (Arbeitsentgelt / Vergütung) cz.1 Niemieckie prawo pracy, Niemieckie prawo pracy – zagadnienia, wstępne.

Niemieckie prawo pracy ( Arbeitsrecht ) reguluje przede wszystkim stosunki między pracownikiem a pracodawcą, a także między większymi związkami pracowników (związki zawodowe) czy pracodawców ( związki pracodawców).

Umowa o pracę ( Arbeitsvertrag czy Anstellungsvertrag ) to w Niemczech punkt wyjścia dla zastosowania prawa pracy, jak i pewien rodzaj umowy o określoną pracę. Skutkiem jej zawarcia jest powstanie stosunku zobowiązaniowego, w którym strona zobowiązuje się do odpłatnego i osobistego wykonania pewnej usługi.

Umowa o pracę może podlegać pod ogólne warunki umów ( Allgemeine Geschäftsbedingungen ). Jej charakter sprawia, że konieczne jest często pewne ograniczenie swobody pracownika (strony umowy), np. umowa dotyczy wykonania pewnej pracy, ale pracownik w większości przypadków nie może przyjść do pracy, kiedy mu się to podoba- np. wykładowca akademicki prowadzi wykłady o określonych godzinach, a nie wtedy, kiedy się wyśpi. Tak więc oprócz umowy o odpłatne i osobiste wykonania pewnej pracy, umowę tą charakteryzują pewne dodatkowe uregulowania.

Pracodawcą może być osoba fizyczna jak i osoba prawna. Pracownikiem (jak to określa prawo niemieckie) jest taka osoba, która w wyniku umowy zobowiązana jest do osobistego wykonania na rzecz innej osoby pewnych określonych czynności. Dotyczy to również osób uczących się (np. stażystów) jak i chałupników. Nie zalicza się tu jednak kierowników i wolnych współpracowników (freie Mitarbeiter).

Obecnie nie ma miejsca tak istotne rozróżnienie na osoby określane w prawie niemieckim jako Arbeiter oraz Angestellte. Sytuacja prawna obu tych osób jest dziś zasadniczo zbieżna.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Niemieckie prawo pracy, Wynagrodzenie za pracę w Niemczech cz. 1, Wynagrodzenie za pracę w Niemczech cz.2.

Wykonywanie określonego prawa jest niedopuszczalne, jeśli jedynym celem jest spowodowanie szkody innemu prawu.Jednak działanie w obronie koniecznej nie jest uważane za niezgodne z prawem.

Za obronę konieczną prawo niemieckie postrzega taką obronę, która jest niezbędna do zapobieżenia bezpośredniemu i bezprawnemu zamachowi na siebie lub inną osobę. Nie można więc powoływać się na obronę konieczną długo przed lub długo po takim zamachu.

Stan wyższej konieczności BGB definiuje następująco: osoba, która uszkadza lub niszczy obcą rzecz, aby zapobiec zagrażającemu jej lub innej osobie niebezpieczeństwu ze strony tej rzeczy, nie postępuje niezgodnie z prawem, o ile działanie takie było konieczne i nie wykraczało poza niezbędne do odparcia niebezpieczeństwa ramy. Jeśli powstaniu niebezpieczeństwa winna jest osoba, która działała w stanie wyższej konieczności, jest ona zobowiązana do naprawienia strat.

Na samopomoc, a więc działanie zgodne z prawem niemieckim powołać się może osoba, która:

>>  zabiera, niszczy lub uszkadza rzecz;

>> lub ujmuje dłużnika, gdy ten zamierza uciec;

>> lub zapobiega oporowi dłużnika przeciwko działaniu, który ten jest obowiązany znosić,

o ile pomoc instytucji państwowej w odpowiednim czasie nie jest możliwa, a bez natychmiastowej interwencji istniałoby zagrożenie, że spełnienie roszczenia byłoby zniweczone lub znacznie utrudnione.

Samopomoc musi jednak być ograniczona.  W przeciwnym razie mogłoby dochodzić do jej nadużyć. BGB odpowiada i na ten postulat. Niemiecki kodeks cywilny mówi, że samopomoc nie może iść dalej niż to konieczne do zapobieżenia niebezpieczeństwu. W przypadku zabrania rzeczy dopuszcza się złożenie wniosku o rzeczowe zabezpieczenie mienia przez sąd. W przypadku ujęcia zobowiązanego, o ile nie zostanie on wypuszczony na wolność, można wnosić o jego areszt (w Amtsgericht) przez sąd, w okręgu którego doszło do jego ujęcia. Osoba taka musi być niezwłocznie przedstawiona sądowi. Jeśli złożenie wniosku o areszt jest opóźniane, czy też jeśli wniosek taki zostanie odrzucony, niezwłocznie ma miejsce zwrot rzeczy i wypuszczenie ujętego.

W przypadku nieprawidłowego powołania się na samopomoc nie wyklucza się obowiązku odszkodowawczego.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Postępowanie przed Amtsgericht w Pasewalku, Odszkodowanie wg prawa niemieckiego. , Areszt w Niemczech, Tymczasowe aresztowanie,

Wniesienie skargi może być zakończone powodzeniem tylko wtedy, jeśli została ona dopuszczona i uzasadniona. Warunki dopuszczalności skargi mogą być sprawdzone niezależnie od rodzaju skargi albo w związku z jej rodzajem (na tej podstawie wyróżnia się więc zasadniczo dwa typy skarg).

Sprawdzenie dopuszczalności skargi rozpoczyna się od stwierdzenia, czy w danym przypadku nie jest odpowiednim wybór sądu administracyjnego. Generalna zasada mówi o tym, że są one właściwe w sprawach o charakterze innym niż konstytucyjny, chyba że ich właściwość wyłączy ustawa szczególna.

W dalszej kolejności należy ustalić, czy powód, pozwany jak i inne osoby mają możliwość uczestniczenia w procesie oraz czy  mają zdolność procesową (są zdolne do uczestniczenia w procesie).

Finalnie sprawdza się z urzędu, czy powód ma w ogóle prawo do ochrony swych praw (np. czy te prawa w ogóle istnieją). Istotne znaczenie w tej kwestii odgrywa rodzaj skargi. Jeśli brakuje uprawnienia powoda do wniesienia skargi, a mimo to została ona „wniesiona”, zostanie ona odrzucona ze względu na niedopuszczalność (Unzulässigkeit) jej wniesienia.

Dodatkowo skargi mogą dotyczyć inne warunki, jak np. zachowanie terminu do jej wniesienia.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Zobacz więcej: Proces cywilny w Niemczech – skarga i przedmiot sporu, Zdolność deliktowa, Zdolność prawna w prawie niemieckim,  Zdolność do czynności prawnych.

Brak zdolności do dziedziczenia określonej osoby oznacza, że nie przysługuje jej prawo wejścia w sferę praw i obowiązków spadkodawcy. Do takich osób należą m.in. ci, którzy:

• umyślnie i niezgodnie z prawem zabili lub próbowali zabić spadkodawcę, czy też doprowadzili go do stanu, w którym nie mógł on wydać lub zmienić dyspozycji na wypadek śmierci;
• kto podstępem lub oszustwem wpływał na treść dyspozycji na wypadek śmierci spadkodawcy.

Do stwierdzenia braku zdolności do dziedziczenia w prawie niemieckim dochodzi poprzez zaskarżenie otrzymania spadku, co wskazuje, że jest ono dopuszczalne dopiero po nabyciu spadku. Ustawa (BGB) przewiduje określone terminy, do upłynięcia których możliwe jest wniesienie takiego zaskarżenia.

Ustawa w paragrafie 2341 określa osobę uprawnioną do wniesienia takiego zaskarżenia: „Anfechtungsberechtigt ist jeder, dem der Wegfall des Erbunwürdigen, sei es auch nur bei dem Wegfall eines anderen, zustatten kommt.“

Zaskarżenie następuje poprzez wniesienie skargi, której celem jest doprowadzenie do stwierdzenie nieważności poprzedniego spadkobrania. Skutek zaskarżania następuje dopiero z momentem nabrania mocy prawnej przez wyrok. Zaskarżenie nie jest możliwe, jeśli spadkodawca wybaczył osobie, która dziedziczyła niezgodnie z prawem.

Stwierdzenie braku zdolności do dziedziczenia przez niedoszłego spadkobiercę ma skutek ex tunc.

Ze względu na złożony charakter spraw spadkowych w Niemczech, doświadczenie niewątpliwie zaleca skorzystanie z pomocy prawnika niemieckiego.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Testament w prawie niemieckim cz.1 Testament w prawie niemieckim cz. 2, Testament w prawie niemieckim cz. 3, Zachowek, Prawo spadkowe w Niemczech, Sprawy spadkowe w Niemczech, Podatek od spadku w Niemczech.

Roszczenie o spełnienie świadczenia jest wykluczone, jeśli jest ono dla dłużnika lub innej osoby niemożliwe do spełnienia. Nie miałoby to żadnego sensu żądanie od kogoś wypełnienie obowiązku, jeśli nie da się tego zrobić. Niemożliwość świadczenia (która powstała po zawarciu umowy) znosi więc obowiązek świadczenia.

To, czy w danym przypadku będzie mowa o obiektywnej niemożliwości świadczenia zależy w dużej mierze od tego, co należało świadczyć. Jeśli przedmiot zobowiązania określony jest co do gatunku (np. konieczność dostarczenia 10kg jabłek), to przepisy prawa niemieckiego inaczej odniosą się do dłużnika, niż jakby przedmiot miałby być określony co do  tożsamości (określony przez indywidualne cechy, np. gdy przedmiotem umowy sprzedaży jest konkretny dom).

Zdjęcie z dłużnika obowiązku świadczenia sprawia, że także i on nie może domagać się świadczenia od drugiej strony- traci przysługujące mu roszczenie. Dzieje się tak z faktu, że byłoby to niesprawiedliwością, jeśli w przypadku obustronnej czynności, tylko jedna z nich (po zwolnieniu z obowiązku drugiej) byłaby zobowiązana do świadczenia.

Jeśli sam dłużnik przyczynił się do zaistnienia okoliczności, w której świadczenie stało się niemożliwe (np. zburzył dom, który miał sprzedać), możliwe jest wyciągnięcie wobec niego konsekwencji – drugiej stronie czynności może przysługiwać roszczenie o odszkodowanie.

Niemiecki kodeks cywilny (BGB) przewiduje, że dłużnik może odmówić świadczenie również wtedy, kiedy byłoby ono dla niego wyjątkowo niekorzystne (gdyby istniała duża dysproporcja świadczeń między stronami czynności prawnej).

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Zobacz więcej: Zwłoka dłużnika, AGB – ogólne warunki umów, Unieważnienie umowy, Umowa o dzieło, Umowa spedycji wg prawa niemieckiego, Wymagania formalne umów, Umowy polsko- niemieckie.

Umowa o dzieło (Werkvertrag) jest formą umowy o świadczenie wzajemne, w której jedna strona zobowiązuje się wykonania jakiejś pracy (np. naprawy samochodu) na rzecz drugiej strony, w zamian za określone wynagrodzenie. Umowa ta dotyczy określonego rezultatu ( a nie próby doprowadzenia do niego), którego brak może stanowić podstawę do unieważnienia umowy czy żądania odszkodowania.

Przedmiotem dość częstych umów o dzieło w Niemczech są m.in. usługi budowlane, naprawy, usługi rzemieślnicze czy transportowe.

Każda umowa o dzieło powinna zawierać kilka niezbędnych elementów, do których zalicza się m.in.:

• dokładne określenie przedmiotu świadczenia (co należy zrobić);
• ustalenie terminu i kosztów;
• gwarancję;
• sposób wypowiedzenia umowy czy np. sposób płatności.

Niemiecka ustawa stanowi, że przedmiotem umowy o dzieło może być zarówno wyprodukowanie oraz zmiana rzeczy, jak i inny rezultat, do którego doprowadza się poprzez pracę lub wykonanie usługi.

Umowa o dzieło, jeśli dotyczy praw własności intelektualnych (autorskich), może być połączona z umową o przekazanie tych praw.

Jak określa § 631 BGB (niemieckiego kodeksu cywilnego), dzięki umowie o dzieło dochodzi do powstania zobowiązania każdej strony: do wykonania dzieła, a drugiej do wynagrodzenia wykonawcy.

Prawnik niemiecki Andreas Martin – Kancelaria Prawna w Niemczech

Zobacz również:  Ochrona konsumenta w Niemczech. Umowy polsko- niemieckie, Umowa najmu w prawie niemieckim, Odszkodowanie w Niemczech., Wymagania formalne umów.

Areszt tymczasowy (die Untersuchungshaft / U-Haft) jest jednym ze środków zapobiegawczych, którego celem jest zapobieżenie ewentualnemu popełnieniu czynu przestępnego. Ponieważ jest to dość rygorystyczny środek, dlatego może o nim postanowić wyłącznie sędzia w nakazie aresztowania. Wydanie postanowienia następuje najczęściej przed ujęciem, do którego kompetencje ma niemiecka policja lub prokurator.

Paragraf 112 StPO (Strafprozessordnung)- niemieckiego kodeksu postępowania karnego w dużej mierze reguluje instytucję tymczasowego aresztowania.

W celu uniknięcia nadużywania tymczasowego aresztowania, kodeks przewiduje, że można je zastosować wobec osoby podejrzanego o popełnienie przestępstwa, o ile istnieje do tego ustawowo przewidziana podstawa.

Paragraf definiuje kolejno, kiedy powstaje podstawa dla aresztowania (Haftgrund). Jest tak, jeśli,

-> sprawca zbiegł lub się ukrywa;

-> istnieje niebezpieczeństwo, że sprawca może zbiec w czasie prowadzenia postępowania (Fluchtgefahr);

-> zachowanie sprawcy uzasadnia zastosowanie tymczasowego aresztowania, jeśli ten miałby niszczyć lub fałszować  dowody, wpływać na świadków, współsprawców lub na  biegłych, czy dopuszczać się innych podobnych zachowań (mataczenie), przez co mogłoby dojść to utrudnienia postępowania, a nawet nieujawnienia prawdy.

Co do zasady ustawodawca niemiecki ustanowił maksymalną długość tymczasowego aresztowania na 6 miesięcy. Wyższy Sąd Krajowy (Oberlandesgericht) może jednak ten okres przedłużyć z ważnych dla postępowania powodów.

Areszt w Niemczech.

Nie można postanowić o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, jeśli środek ten byłby nieodpowiedni w stosunku do popełnionego czynu czy oczekiwanej kary, np. nie można go zastosować, jeśli ktoś dopuścił się kradzieży lizaka w sklepie spożywczym.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Rozporządzenie ostatniej woli może zostać zaskarżone, jeśli spadkodawca był w błędzie co do treści swego oświadczenia woli. Możliwe jest to również, jeśli spadkodawca w ogóle nie chciał wydać takiego oświadczenia woli i można przyjąć, że nie złożyłby go, jeśli miałbym pełną wiedzę co do stanu faktycznego. To samo dotyczy sytuacji, gdy spadkodawca wydał rozporządzenie ostatniej woli będąc w błędzie co do założeń lub oczekiwania występowania (lub niewystępowania) pewnych okoliczności, a także jeśli wydał to rozporządzenie w wyniku groźby bezprawnej.

Rozporządzenie ostatniej woli można zaskarżyć również wtedy, gdy spadkodawca pominął w nim uprawnionego do zachowku, który żył w momencie śmierci spadkodawcy, a o którym spadkodawca nie wiedział lub który urodził się po śmierci spadkodawcy albo po tym czasie stał się upoważniony do zachowku. Zaskarżenie jest jednak niemożliwe, jeśli można przyjąć, że spadkodawca nawet gdyby wiedział o istnieniu takiego uprawnionego do zachowku, i tak nie zmieniłby treści rozporządzenia ostatniej woli.

Do zaskarżenia uprawniony jest ten, w którego interesie leży zniesienie rozporządzenia ostatniej woli. Zaskarżenie rozporządzenia ostatniej woli, w wyniku którego ustanawia się spadek, lub w wyniku którego ustawowy spadkobierca jest wyłączony ze spadkobrania, a także jeśli ustanawia ono wykonawcę testamentu albo tego typu rozporządzenie znosi, następuje poprzez oświadczenie przed sądem spadkowym (Nachlassgericht).

Zaskarżenie takie można wnieść tylko w okresie jednego roku. Upływ terminu rozpoczyna się od momentu, w którym uprawniony do zaskarżenia dowiedział się o istnieniu podstawy zaskarżenia. Zaskarżenie jest jednak niemożliwe, jeśli od śmierci spadkodawcy upłynęło więcej niż 30 lat.

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Testament w prawie niemieckim cz.1, Testament w prawie niemieckim cz. 2, Zachowek, Prawo spadkowe w Niemczech, Sprawy spadkowe w Niemczech, Dziedziczenie w prawie niemieckim – brak zdolności do dziedziczenia – Erbunwürdigkeit, Podatek od spadku w Niemczech.