CMR to skrót od francuskiego Convention relative au contrat de transport international de marchandises par route (pol. Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów). CMR to konwencja regulująca wiele problemów dot. prawa transportowego.

Aby CMR miało zastosowanie, muszą być spełnione następujące warunki:

• przewóz towarów odbywa się za określoną płatnością (entgeltliche Beförderung von Gütern);
• przewóz odbywa się pojazdem kołowym;
• miejsce załadunku i miejsce rozładunku leżą w dwóch różnych państwach, z których co najmniej jedno jest sygnatariuszem CMR. Nie ma tu znaczenia miejsce zamieszkania czy narodowość stron.

Artykuł 1 wyłącza zastosowanie konwencji w przypadku przewozów pocztowych, przewozu zwłok oraz przeprowadzek.

Umowa przewozu (frachtowa) jest umową konsensualną. Nie ma żadnego przepisu regulującego szczególny sposób jej zawarcia. Do zawarcia umowy dochodzi w wyniku dwóch zgodnych orzeczeń woli, załadowcy i przewoźnika. List przewozowy poświadcza zawarcie umowy frachtu i nawet jeśli w jakimś stopniu jest on niepełny, nie zmienia to faktu, że obowiązują uregulowania CMR. CMR reguluje np. zagadnienie odszkodowania wynikającego z zawarcie umowy przewozu.

Konwencja, co często w prawie ma ogromne znaczenie, podaje definicję legalną pojazdu kołowego. Powinno to wykluczać problemy z interpretacją przepisów.

Strony nie mogą zawierać między sobą żadnych umów, które wyłączałyby stosowanie CMR. Wyjątek od tej zasady przewidziano jednak, np. w przypadku małego ruchu granicznego.

CMR/ Inkaso w Niemczech

Niemiecka Kancelaria Prawna Andreasa Martina – Berlin – Szczecin

Dowiedz się więcej: Zobowiązania transportowe w prawie niemieckim, Prawo transportowe w Niemczech, Niemieckie prawo transportowe, CMR – obowiązywanie, wprowadzenie, CMR – odpowiedzialność przewoźnika, Umowa spedycji w prawie niemieckim, Inkaso w przypadku zlecenia transportu w Niemczech.

W ostatnich postach sporo miejsca zostało poświęcone na omówienie ogólnych warunków umów, formy czynności prawnej oraz kontroli klauzul umowy w prawie niemieckim. Kolejny sposób uznania czynności prawnej między stronami za nieważną został określony w paragrafach 134 i 138 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB).

Paragraf 134 (Gesetzliches Verbot) zawiera zasadę, mówiącą o tym, że cała czynność prawna jest nieważna, jeśli treść tej czynności jest niezgodna z ustawowym zakazem. Zakazy zawierania pewnych umów określają dalsze ustawy, m.in. StGB. (Na marginesie warto wspomnieć, że znajduje się tu kolejny wyjątek od generalnej zasady swobody wyboru treści umów.) Jeśli jednak taka czynność prawna między stronami będzie mieć miejsce, nie odniesie ona oczekiwanego skutku i nie będzie ona wiązać stron. Nie będą z nich również dla stron wynikać żadne roszczenia.

Paragraf 138 BGB (Sittenwidriges Rechtsgeschäft; Wucher) określa sytuacje, kiedy czynności prawne są nieważne ze względu na ich niezgodność z dobrym zwyczajem. Dobry zwyczaj jest pojęciem nieścisłym (nie znajdziemy nigdzie jego definicji), a jego znaczenie określa się np. na podstawie charakteru umowy czy miejsca jej zawarcia. Dalej wymienione są okoliczności, w jakich powstanie czynności prawnej można uznać za sprzeczne ze zwyczajem. Są to w szczególności: sytuacja przymusowa strony, niedoświadczenie, brak obiektywnej oceny rzeczywistości, jeśli istnieje wyraźna i niekorzystna dysproporcja między świadczeniami stron. Katalog okoliczności nie jest jednak zamknięty i może być szerszy.

Więcej informacji na temat sposobów odstąpienia od umowy (pot. zerwania umowy) w Niemczech znajdą Państwo tu.